Rollenspel

Bottleneck in je assessment: het rollenspel kan dat zijn:  voor vele is het een verschrikking. Toch zijn er ook mensen die er ronduit plezier aan beleven!

Hoe komt dat?

Het is misschien moeilijk om je er zonder hulp op voor te bereiden, maar er zijn wel een aantal dingen die goed zijn om te weten.

Is het rollenspel nou werkelijk een bottleneck? Ja en nee. Zeker niet de bottleneck van het assessment als geheel. Je doet daarnaast meestal nog een heel aantal andere tests en die wegen allemaal mee.

Maar het gesprek dat je met een acteur gaat voeren is in zichzelf wél een bottleneck. Of: een gesprek met een moeilijke twist. Of: een gesprek waarin beide gesprekspartners (jij en je tegenspeler) niet direct op één lijn zitten.

Dus daar zit je dan, met een opdracht die je in je voorbereiding hebt meegekregen, en dan zit er een acteur of actrice tegenover je die ‘niet doet wat jij wilt….’

Je kúnt denken, en dat gebeurt ook, “wat een dwarse acteur!”, of “hij wil me in een hoek zetten!” of “in de praktijk zou dit nooit zo gaan” en “ik maak er een bende van!”
Met dit soort gedachten zet je jezelf klem. Weet je waarom?

Omdat je de regie voor het rollenspel uit handen geeft. Je maakt de uitkomst van het rollenspel afhankelijk van anderen (de acteur, de praktijk, de ‘slechte’ voor-informatie), óf je geeft jezelf een brevet van onvermogen. Met dit soort gedachten begin je niet aan het spel, maar gooi je eigenlijk de handdoek in de ring en worstel je jezelf die minuten door, totdat je de maximale tijd bereikt hebt.

Maar eigenlijk is dat punt waarop je het verschil bemerkt tussen jou en je tegenspeler het startschot van het spel!

Als assessmentacteur krijg ik ook een rol in jouw spel. Ik wil iets heel graag, of ik heb iets niet gedaan wat wel moest, of ik wil iets van jou. Wat het ook is, ik heb er ook altijd mijn redenen voor.

Als je dat eenmaal weet, en er rekening mee houdt, kun je soepeler met tegenwerpingen omgaan. Sterker nog: je kunt er zelfs naar op zoek gaan. Dan hoeft het niet meer zo te zijn dat jij, of de acteur, of de informatie vooraf je rollenspel ‘verpest’, maar kun je eventuele tegenwerpingen, weerstand of het gebrek aan medewerking juist gebruiken om er achter te komen waar de bottleneck van het gesprek zit!

Soms is dat al enigszins duidelijk uit je voorbereiding, maar vaker nog weet je daar nog lang niet alles over en kan er in het gesprek meer duidelijkheid over verkregen worden. Wees niet bang voor de bottleneck maar zoek ‘m op, waar zit-ie?

Ik hoorde deze klacht over het rollenspel. Gek genoeg heb ik die hier nog nooit besproken.  Gek, omdat het een klacht is die ik veel vaker hoor. Tijd te kort.

Een rollenspel heeft een vast timeslot.
Net als alle onderdelen van een assessment, kijk maar:

Per kandidaat moeten alle af te leggen onderdelen in een schema passen. Heel prozaïsch.

Afhankelijk van de complexiteit van jouw rollenspel-opdracht krijg je meestal tussen de 5 en de 20 minuten voor je voorbereiding. Je leest de casus door en bepaalt hoe je het komende gesprek gaat aanpakken.

Vervolgens krijg je voor het gesprek zelf meestal ook tussen de 5 en de 20 minuten.

Dat is heel . erg . veel . korter dan je in de realiteit zou nemen of hebben voor een gesprek, dus dat kan je behoorlijk dwars zitten.

Wat zijn nu de valkuilen die dan op de loer liggen?

Het is zinvol je tijdens je voorbereiding af te vragen hoe je de opdracht wilt gaan aanpakken. Welk doel stel je jezelf? Toch, als je daar te strak aan vast houdt kan je in een gesprek dan nogal ‘kort door de bocht’ overkomen, en laat je niet jouw eigen normale gedrag zien.

Onderwerpen die ter tafel zouden moeten komen doorschuiven naar ‘een volgende afspraak’.

Favoriet bij velen: even het ijs breken. Wat kletsen over het gebouw, het weer, heb je het kunnen vinden, hoe is het met de kinderen. Voor je het weet ben je al heel wat kostbare minuten kwijt, en kijk je de rest van het gesprek alleen maar angstig heen en weer tussen klok en aantekeningen.

Nou niet klakkeloos het tegenovergestelde gaan doen! Laten we eerst per valkuil eens kijken welke alternatieven je hebt;

Toch heb je binnen die korte minuten de vrijheid voor jouw regie in het gesprek. Maw: laat de klok niet de regie overnemen! Hoe meer je in het hier en nu bent, hoe meer je je gesprekspartner zult hóren! Je kunt je aanpak dan mede op die informatie baseren, en er ontstaat echte interactie!

Schuif onderwerpen niet door, maar adresseer ze in het gesprek zelf, ook al denk jij dat dat veel te lang gaat duren. Mocht dat het geval zijn, dan heb je in ieder geval al wel iets laten zien van jouw aanpak. Je kunt evt. het vervolg dan nog (fictief) doorschuiven naar een tweede afspraak (als de tegenspeler daarmee akkoord gaat…)

Vraag je af waarom je het nodig vind om ijs te breken. Heb je een moeilijke boodschap? Die wordt niet makkelijker als je eerst over koetjes en kalfjes praat.

De rollenspeler wéét hoeveel minuten je hebt! Het is prima om een heel korte ijsbreker te doen, maar net zo goed is het om vriendelijk te vermelden dat je xx minuten hebt voor dit gesprek.

Maar het belangrijkste is eigenlijk dat je wéét dat je nooit lang de tijd hebt voor een rollenspel. Als je daar in je voorbereiding rekening mee houdt, kun je eigenlijk niet in de problemen raken.

Succes!

Niemand wil fouten maken als je onder een vergrootglas ligt. En dus ga je eerder verkrampen en ben je minder ontspannen. Logisch, dat weet je zelf ook wel.

Maar in de video van vandaag vertel ik je waarom het maken van fouten in je rollenspel juist bónuspunten op kan leveren! Let op: ga dat nou niet expres doen, je hebt meestal wel je handen vol aan je ‘natuurlijke fouten’.

Tenzij je fout op fout wilt stapelen natuurlijk. Voor de echte pro’s;-)

Wil je weten welke ‘natuurlijke fouten’ jij maakt? En hoe jij daarmee kunt spelen? Stuur me een filmpje van jezelf op, waarin je in gesprek bent. Dan analyseer ik het voor je!

Ik had het al eerder over de moeilijkheden die je tegenkomt als je je assessment online moet doen. Deze week zoom ik specifiek in op online rollenspellen. Veel mensen vinden dit al één van de engste onderdelen van een assessment, en nu moet je het ook nog online doen. Gelukkig kan ik je alvast wat meegeven: Het líjkt online misschien moeilijker of enger, maar dat hoeft het niet te zijn. Laat me dat uitleggen.

In een real-life rollenspel wil je ook niet afgeleid raken. Je zou het heel storend vinden als er steeds iemand binnen zou komen om iets aan de psycholoog te vragen, of aan de rollenspel-acteur. Stel je voor dat iemand je assessment binnenstapt om iets aan de psycholoog of acteur te vragen. Niet alleen storend, je krijgt onbewust ook de boodschap door: ik ben blijkbaar niet prioriteit nummer één.

Nu jij het rollenspel thuis gaat doen, zorg je zelf dat jij de eerste prioriteit bent! Zet niet alleen je telefoon uit, maar ook eventuele notificaties op je computer. Zorg ervoor dat je niet onderbroken wordt door kinderen, huisdieren (voer ze op tijd) of partners en let ook op pakketpost.

Welke andere afleidingen kun jij thuis nog verwachten? Bij mij staat het huis van de buren sinds gisteren in de steigers. Op elk moment kan het bouwlawaai losbarsten. Als ik nu een assessment zou moeten doen, zou ik kijken of ik dat op een rustige plek bij iemand anders zou mogen zitten.

Een van de vragen die ik de laatste tijd vaak krijg is: Wat moet je anders doen in een online rollenspel in vergelijking tot face-to-face rollenspellen.
Nou, aan het rollenspel zelf verandert eigenlijk niks. Maar het gevoel dat je erbij hebt kan wél anders zijn.

Een rollenspel voelt voor sommige mensen al behoorlijk gekunsteld. Daar kun je hier meer over lezen. Het kan goed zijn dat jij online nog meer moeite hebt om je in te leven. Zit je daar in je eigen woonkamer, je werkkamer of je slaapkamer een ‘toneelstukje’ te doen.

Hoe zelfbewuster je bent, hoe moeilijker het inleven wordt. Vergelijk het met dat je gezellig met iemand zit te kletsen en ineens komt er iemand met een camera bovenop staan. Dan besef je plotseling hoe je staat, hoe je praat, hoe je lacht en lijkt alles ineens onecht.

Maar thuis een rollenspel doen kan ook juist een voordeel voor je zijn. Het veilige gevoel van thuis zorgt ervoor dat je meer kunt relativeren, en misschien wel meer jezelf kunt zijn.

Heb jij wel last van dat zelfbewuste, dan levert het online rollenspel ook nog een ander voordeel op: Bij face-to-face rollenspellen zit er een psycholoog mee te schrijven. Ergens in een hoekje van de kamer. Dat kan ontzettend op de zenuwen werken! In een online rollenspel vindt het gesprek echt alleen tussen jou en de acteur plaats. De psycholoog ziet vaak pas later de opname, dus van het ongemak van een derde wiel heb je geen last.

Is er wél live een psycholoog bij? Dan kun je in een online videobelprogramma je instellingen zo zetten dat je het scherm van de psycholoog niet ziet. Dan ben je toch nog met z’n tweetjes.

Veel mensen die zich voorbereiden op een online assessment zijn bang dat ze denon-verbale communicatie van hun gesprekspartner niet goed oppikken via een scherm. Laat me je meteen geruststellen: Non-verbale communicatie isheel erg zichtbaar in je gezicht. Ook via een scherm!

Kijk maar eens om je heen, of vraag het aan huisgenoten. Gaan ze ongeïnteresseerd onderuit zitten: dat zie je ook in hun gezicht. Zijn ze boos en verkrampt, blij, proberen ze iets te verbergen? Alles wat je in hun houding ziet, zie je ook in hun gezicht. Soms valt het je zelfs meer op, omdat je niet wordt afgeleid door de rest van de non-verbale communicatie.

Let jij normaal gesproken niet zo op non-verbale signalen? Dan, ja dan zul je ze via een scherm ook moeilijker oppikken. En dat kan echt zo zijn, hè? Het kan prima zijn dat jij zo lekker resultaatgericht bent dat je vergeet om te kijken of de ander nog met je meekan.

Wat dan te doen? Durf jij niet te vertrouwen op je voelsprieten voor non-verbale communicatie? Dan kun je het ook anders oplossen: Vraag het gewoon.

Stel bijvoorbeeld dit soort vragen:

1. Wat vindt u ervan?
2. U heeft vást nog een vraag voor mij!
3. Hoe landt dit, wat ik nu zeg?
4. Wat voelt u hierbij?

Zoek hiervoor je eigen woorden. Vooral die laatste vraag kan nogal eens een allergische reactie veroorzaken. In plaats daarvan kun je vragen: Hoe voelt dat?

Met dit soort vragen hou je een vinger aan de pols zonder dat je iemand hoeft ‘aan te voelen’. Het laat ook zien dat je geïnteresseerd bent in de ander, en dat je geen monoloog aan het voeren bent.

Zeker tijdens een online rollenspel kan het gebeuren dat je denkt dat de ander niet meer betrokken is. Staat het beeld stil? Luistert iemand nog? Dat soort gedachten kunnen je flink onzeker maken.

Vaak als je je dat afvraagt ben je al teveel aan het zenden. Au.

Je praat veel en bent vooral informatie aan het geven. Daarbij verlies je de ander uit het oog. Merk je dat je te veel aan het woord bent? Daar is een hele simpele oplossing voor: Stop met praten haha! Nee, maar serieus. Maak je zin niet eens af. Echt.

Je kunt op ieder moment stoppen met praten, probeer maar weer met je huisgenoten. Zeg iets als, ‘Sorry, ik ben veel te veel aan het woord,’ of zeg zelfs helemaal niets! Durf de stilte te laten vallen!

Hiermee laat je een paar hele waardevolle skills zien:

1. Je hebt zelfreflectie
2. Je kunt je kwetsbaar opstellen
3. Je kunt je eigen fouten herstellen
4. Je hebt oog en aandacht voor de ander.

Dat zijn maar liefst vier bonuspunten😉

Wat misschien ook goed is om te weten, is dat vrijwel iedereen in assessments heftiger reageert dan normaal. Als je onder druk staat – en een rollenspel is wat dat betreft een snelkookpan – zijn je reacties van nature emotioneler en heftiger.

Daarom is het belangrijk dat jij van te voren weet wat de valkuilen zijn in een rollenspel, en wat je eigen valkuilen zijn. Op die manier haal je de druk van de ketel, en ontwikkel je een routekaart om die valkuilen te vermijden en/of er juist weer uit te klimmen. Tussen de regels door heb je misschien al begrepen, dat dat laatste soms zelfs de voorkeur heeft. Als je in een valkuil stapt én je weet er weer uit te klimmen, dan gelden de zelfde bonuspunten als hierboven beschreven!

Wil je meer weten over rollenspellen in het algemeen, kijk dan hier voor meer artikelen uit mijn kennisbank, of download mijn gratis e-book. Moet je binnenkort al een rollenspel doen, en wil je graag leren hoe je uit je valkuil klimt? Klik dan hier voor hulp.

Je kunt dit! De Assessmentcoach

Je kunt van alles vooraf hebben voorbereid, voor je rollenspel. En ik hoop dat je dat doet!

Waar je misschien nog niet aan heb gedacht is hoe je de voorbereidingstijd benut die je op je assessment-dag zelf krijgt om je rollenspel voor te bereiden.

Daar mag ik niet bij zijn, je mag deze site niet raadplegen, en je mag me ook niet bellen, dus onderstaande adviezen moet je gewoon onthouden! Hier komen ze:

Wat doe je met de rollenspel info: 5 regels waarmee je je rollenspel ter plekke voorbereid.

Lijkt een open deur, maar lees je informatie zorgvuldig door. Ik kom regelmatig mensen tegen die iets net hebben gemist, of verkeerd hebben begrepen. Dat zegt mogelijk alleen iets over je intelligentie (pak je de informatie allemaal op?) en dat is niet zo’n punt want dat wordt in je capaciteitentest gewoon duidelijk. Geen man overboord dus.

Het échte grote nadeel van je facts niet op een rijtje te hebben, is je eigen onzekerheid. Dan kun je niet het beste van jezelf laten zien!

Welk beeld komt er uit de informatie naar voren? Welke conclusies lijken je ‘voor de hand liggend’? Kijk hier mee uit. Te snel getrokken conclusies kunnen van een gesprek jouw monoloog maken. De ander heeft nauwelijks nog iets in te brengen. Bedenk vooraf wat je kunt doen om je beeld in het gesprek te (laten) nuanceren!

Soms krijg je in je info een heel algemeen doel mee (als: ‚maak deze punten bespreekbaar’). Maar soms ook krijg je een heel nauw omschreven doel mee (bv: stel de klant tevreden, geef max. zoveel gratis weg, en probeer een nieuw product te verkopen)
Bepaal dan voor jezelf wat je in ieder geval wilt bespreken, en wat je bij de ander wilt bereiken. Dat is een leidraad waarmee je de regie over het spel kunt houden

Zodra je bepaald hebt wat jouw doel is,  vraag je dan af hoe je het doel van de ander gaat achterhalen. Vraag je af hoe je in het gesprek wilt omgaan met tegengestelde belangen, wensen of meningen.  Wat kun jij doen om voor beiden een goed gesprek te voeren? Hoeveel laat je de ander doen? Kun je gezamenlijk een oplossing vinden?

Het is nooit de bedoeling dat jij álles op je nek neemt, net zo min als je alles aan de ander over laat!

Bepaal vooraf welke structuur je in het gesprek wilt aanbrengen. Welke zaken mogen eventueel wachten, welke niet? In welke volgorde wil je zaken aan de orde stellen en waarom? Bedenk daarbij hoeveel tijd je hebt, en neem je voor om je gesprekspartner de helft van de gesprekstijd te geven.

Maak de structuur aan het begin van het gesprek ook duidelijk aan je gesprekspartner, en laat hem/haar evt. iets toevoegen of wijzigen als dat nodig is.

Een rollenspel bekijken? Klik dan hier

Hoe houd je controle, óók bij ongemak? Een tijd geleden gaf ik een aantal workshops tijdens de Nationale Carrierebeurs in de Rai in Amsterdam. En het fijne van die workshops is dat ik een heleboel vragen krijg die ik ook hier voor jou kan beantwoorden. Eén van die vragen ging over controle. Of regie? Of is er eigenlijk verschil?

In de zaal was het overvol, mensen vonden plekjes op de grond om de workshop bij te wonen, en iedereen was méér dan betrokken bij het onderwerp. Assessment doen, hoe kom je daar een beetje ongeschonden doorheen, en toch ook dat ellendige rollenspel..!

Ook andere deelnemers formuleerden antwoorden op vragen van anderen, en zo was er 1 deelnemer die een ander op het hart drukte zo’n acteur niet te veel het woord te geven, want “voor je het weet ben je iedere controle kwijt! En je moet juist laten zien dat jij de controle houdt!”

Je kent de -grappig bedoelde-  uitspraken over control-freaks misschien wel:

• “Ik ben hartstikke flexibel als alles gaat zoals ik wil”
• “I’m not a control freak but my way is just better”
• “I could stop being a control freak if others would stop screwing things up”

Bij controle laat je eigenlijk geen ruimte aan de ander om zaken te denken, te vinden, te verwoorden, te doen zoals die ander het goeddunkt.

Als je een redelijk beeld hebt van wat de uitkomst van een gesprek moet worden, is het ongemakkelijk om de ander ruimte te laten, want voor je het weet loopt die volledig de andere kant op dan wat jij je had voorgenomen. Dan houd je controle, maar ben je al snel aan het strijden.

Als je regie neemt, laat je de ander eigenlijk zelf kleur geven aan het (onderwerp van) gesprek. Je weet niet waar de ander mee komt, maar je vraagt, bent geïnteresseerd en belangstellend, gaat niet voor de oppervlakkige voor-de-vorm- vragen en antwoorden maar toont echte interesse. Misschien laat je de ander wel 5 minuten achter elkaar praten. Door vragen te stellen, kun je wel enigszins sturen waaróver de ander vertelt, maar niet wát die ander vertelt.

Voor regie nemen heb je vertrouwen nodig. Vertrouwen dat je met 2 verschillende gezichtspunten tot elkaar kunt komen, dat je tot een uitkomst kunt komen die voor beiden bevredigend is. Ook al is dat voor dat moment niet meer dan ‘agree to disagree’. Vertrouw op een prettig gesprek, ook al lopen daarin emoties soms even op, en is het lastig (maar niet onmogelijk) om elkaar te begrijpen.

Controle zoek je wanneer je minder vertrouwen voelt. Wanneer je

• ten alle tijden wilt voorkomen dat je ondergesneeuwd zult raken.
• het idee hebt dat de ander uit is op iets dat jij niet wilt.
• een idee hebt, waarvan je denkt dat het enig juiste is.
• denkt dat je standvastigheid moet tonen.

Dan heb je houvast nodig. Controle voelt als houvast. Lijkt te voelen als houvast.

Bij regie in een gesprek ga je uit van twee mensen, dus twee belangen, en hoe die te verenigen.

Bij controle in een gesprek ga je uit van jouw belang, en jouw gewenste uitkomst.

Feit is dat je een ander nooit -echt- kunt controleren. Controle is een schijn-houvast. Dus

Tijdgebrek in het rollenspel heb ik al eerder in dit artikel besproken.
Daar lees je hoe je je daar op voor kunt bereiden.

Deze keer wil ik het ook graag hebben over de beleving die je hebt van tijd.
Soms bedenk je dat je een onderwerp wilt vermijden omdat dat zoveel tijd kost: niet doen!

Als je denkt dat een bepaald onderwerp te veel tijd zal kosten, ben je meestal bang dat je gesprekspartner te veel en te lang zal uitweiden als je het onderwerp aansnijdt.

Nu komt het:

1. Je wéét niet of dat gebeurt, je dénkt het, je bent er bang voor!
2. Jij kunt het bepalen: als jij de regie neemt in een gesprek, ben jij ook degene die beslist hoe lang een onderwerp duurt.
3. Als je een belangrijk onderwerp onbesproken laat, ben je vaak ongewild heel veel meer tijd kwijt!

Ik zal het toelichten.

Het onderwerp dat in rollenspellen het meest wordt vermeden is: het gevoel van de ander.

Als je net gezegd hebt dat je niet tevreden bent met het gedrag van de ander, kan die daar best even van schrikken. Of heel erg. Of het ermee oneens zijn.

Allemaal lastige zaken waarvan veel mensen denken dat ze daar in een rollenspel geen tijd voor hebben, en dus besteden ze er geen aandacht aan.

Je hebt in je rollenspel immers een opdracht en daar wil je naar toe!

Wel vervelend als je dan ineens een ‘onwillige’ gesprekspartner tegenover je hebt!

Die niet constructief meedenkt. De hakken in het zand zet. Je tegenwerkt.

Hoe komt dat? Hij is nog helemaal niet toe aan constructief meedenken…
Hij wil nog even zeggen dat-ie geschrokken is. En dat jij daar even naar luistert en het serieus neemt.

Misschien wil hij er zelfs nog veel meer over zeggen, en dán komt jouw leiderschap om de hoek kijken: jij bepaalt hoe lang hij er over mag praten, en hoeveel tijd jij nodig hebt om ook een aantal zaken te bespreken.

Dat is gemakkelijker dan je denkt, mits je je tegenspeler echt serieus neemt!
Het kan maw nooit een ‘trucje’ zijn.

Dus: Zie je schrik bij je gesprekspartner? Niet mee eens? Verdediging? Laat de ander er even zijn verhaal over kwijt. Soms levert het nieuwe informatie op. Soms creëert het een grotere bereidheid om met je mee te denken.

Duurt te lang? Je zult verbaasd staan over hoe snel dat kan! Echt! En als het toch echt te lang duurt, komt dat meestal omdat je met de ‘spreekbeurt’, ook de regie hebt weggegeven!

Meer weten?

Kijk hier voor nog meer hulp in je assessment en rollenspel

Ik hoorde deze klacht over het rollenspel. Gek genoeg heb ik die hier nog nooit besproken.  Gek, omdat het een klacht is die ik veel vaker hoor. Tijd te kort.

Een rollenspel heeft een vast timeslot.
Net als alle onderdelen van een assessment, kijk maar:

Per kandidaat moeten alle af te leggen onderdelen in een schema passen. Heel prozaïsch.

Afhankelijk van de complexiteit van jouw rollenspel-opdracht krijg je meestal tussen de 5 en de 20 minuten voor je voorbereiding. Je leest de casus door en bepaalt hoe je het komende gesprek gaat aanpakken.

Vervolgens krijg je voor het gesprek zelf meestal ook tussen de 5 en de 20 minuten.

Dat is heel . erg . veel . korter dan je in de realiteit zou nemen of hebben voor een gesprek, dus dat kan je behoorlijk dwars zitten.

Wat zijn nu de valkuilen die dan op de loer liggen?

Het is zinvol je tijdens je voorbereiding af te vragen hoe je de opdracht wilt gaan aanpakken. Welk doel stel je jezelf? Toch, als je daar te strak aan vast houdt kan je in een gesprek dan nogal ‘kort door de bocht’ overkomen, en laat je niet jouw eigen normale gedrag zien.

Onderwerpen die ter tafel zouden moeten komen doorschuiven naar ‘een volgende afspraak’.

Favoriet bij velen: even het ijs breken. Wat kletsen over het gebouw, het weer, heb je het kunnen vinden, hoe is het met de kinderen. Voor je het weet ben je al heel wat kostbare minuten kwijt, en kijk je de rest van het gesprek alleen maar angstig heen en weer tussen klok en aantekeningen

Nou niet klakkeloos het tegenovergestelde gaan den! Laten we eerst per valkuil eens kijken welke alternatieven je hebt;

Toch heb je binnen die korte minuten de vrijheid voor jouw regie in het gesprek. Maw: laat de klok niet de regie overnemen! Hoe meer je in het hier en nu bent, hoe meer je je gesprekspartner zult hóren! Je kunt je aanpak dan mede op die informatie baseren, en er ontstaat echte interactie!

Schuif onderwerpen niet door, maar adresseer ze in het gesprek zelf, ook al denk jij dat dat veel te lang gaat duren. Mocht dat het geval zijn, dan heb je in ieder geval al wel iets laten zien van jouw aanpak. Je kunt evt. het vervolg dan nog (fictief) doorschuiven naar een tweede afspraak (als de tegenspeler daarmee akkoord gaat…)

De rollenspeler wéét hoeveel minuten je hebt! Het is prima om een heel korte ijsbreker te doen, maar net zo goed is het om vriendelijk te vermelden dat je xx minuten hebt voor dit gesprek.

Maar het belangrijkste is eigenlijk dat je wéét dat je nooit lang de tijd hebt voor een rollenspel. Als je daar in je voorbereiding rekening mee houdt, kun je eigenlijk niet in de problemen raken.

Succes!

Heb jij al eerder een rollenspel gedaan? Ik ben heel nieuwsgierig hoe jij omging met de korte tijd die je beschikbaar had!
Laat je me hieronder jouw ervaring weten?

Dank alvast!

haal je er misschien niet uit wat er in zit.
Een simulatie, simulatiespel, of rollenspel, het heeft verschillende aanduidingen. En het maakt heel vaak deel uit van je assessment.

Als acteur in dit soort situaties, zie ik 3 dingen fout gaan bij kandidaten:

1. Je zendt, en ontvangt te weinig
2.  Je ‘choket’, verlamt
3.  Je overschat jezelf
Ik zal over alle drie die valkuilen iets vertellen.

Dit is -by far- de meest voorkomende valkuil. Zelfs bij mensen die van zichzelf zeggen goed te kunnen luisteren. Het kan verschillende oorzaken hebben. De belangrijkste: je staat onder druk, je moet presteren, je moet iets laten zien! En om iets te laten zien moeten we…. praten?

Nee natuurlijk, maar ook al ben je een goede luisteraar: het voelt tegennatuurlijk in zo’n situatie om achterover te zitten en ook te luisteren naar je gesprekspartner. Wéét dit van tevoren zodat je jezelf daar bréngt! En dan is luisteren iets anders dan netjes je beurt afwachten.

Een ander probleem is dat je veel te vertellen hebt in meestal erg weinig tijd. Hoe pak je dat nou aan? Een hele simpele techniek is deze: bijna altijd mag je tijdens de voorbereiding voor je rollenspel aantekeningen maken en die in het gesprek erbij houden. Maak daar gebruik van!

Dan hoef je al je punten er niet achter elkaar uit te ratelen uit angst ze te vergeten. Zo crëeer je ook gelegenheid voor jezelf om na een behandeld punt, te kijken hoe je boodschap aankomt bij je gesprekspartner! Misschien verandert dat wel iets in wat je verder nog wilt behandelen. Een gevleugelde uitspraak tussen acteur en psycholoog achteraf is: “Hij/zij luisterde, maar dééd er ook wat mee!” Je begrijpt, dat wordt hoog gewaardeerd (en wordt heel vaak vergeten). Mocht je dan de draad  misschien heel even kwijtraken: niemand vindt het raar dat je even tijd neemt om dat op te zoeken!

Een echte black-out komt maar heel erg zelden voor!! De angst ervoor echter heel vaak! Het zit je zeker tijdens een rollenspel afschuwelijk in de weg! Het maakt bijvoorbeeld dat je eerder opgeeft of pauzes inlast dan nodig. Ik boulder tegenwoordig. Als ik al dénk dat ik een bepaalde route niet ga halen….  Snap je? Je gaat er dan niet vol voor. En juist als je er vol voor gaat kan zo’n rollenspelgesprek heel echt gaan aanvoelen, en ben jij je fijne zelf!

Als het dan toch gebeurt?

Ik had ooit een kandidaat die het duizelde. Hij stopte even, nam regie over de situatie: “ik heb even een black-out”, zei hij. Nam een banaan (had hij bij zich: goed voorbereid!!) en een slok water, en kon daarna weer door.

Als acteur vind ik dat eerder positief dan negatief!! Waarom: omdat hij er niet van in paniek raakte. Wees vooraf al mild voor jezelf. Áls je een blackout krijgt is er absoluut geen man overboord. Dat vinden wij niet alleen: het is nog belangrijker dat je daar zelf ook doordrongen van raakt, zodat je je minder afhankelijk maakt van wat er van je gevonden wordt. ‘Hoe je overkomt.’

Allerlei gedachten en emoties óver je assessment kunnen je spanning behoorlijk doen oplopen.

2 dingen moet je daarbij weten:

1. Wat werkt bij jou het beste om je spanning te reguleren?
2. Hoe meer je in het hier-en-nu je opdracht doet, hoe meer je kwaliteiten de kans hebben naar boven te komen!

Acteurs kunnen je helpen het gesprek te ‘geloven’ en je meer in het gesprek te betrekken. Als ik een kandidaat soms zenuwachtig zie lachen, omdat-ie nog niet in z’n rol zit, geef ik in mijn rol aan hoe de gegeven situatie mij raakt. Ik beoordeel hoe een kandidaat met dat láátste omgaat, en niet z’n aanvankelijke zenuwen!

Het kan zo maar zijn dat je de voorbereiding te lezen krijgt voor je rollenspel en dat je denkt: appeltje-eitje! Je snapt direct hoe het zit, je bent overtuigd van je eigen kunnen, of je bent sowieso al zeker van dat de werkgever je voor de baan aan zal nemen.

Wat heerlijk, als je met vertrouwen en zelfvertrouwen het rollenspel ingaat. Kijk hiermee goed uit! Er zijn situaties genoeg waarin een werkgever ondanks meerdere positieve gesprekken op basis van een negatief assessmentadvies tóch besluit iemand niet aan te nemen.

De psychologen die je observeren, nemen deze dag en wat ze zien serieus. Een acteur geeft achteraf ook feedback aan de psycholoog over hoe hij jou als gesprekspartner heeft ervaren. Zorg er dus voor dat je ondanks je grote vertrouwen óók open blijft staan voor feedback, en probeer het te implementeren als de situatie er naar is. Niemand houdt van een betweter, en overmoed wordt niet vaak als constructief ervaren.

Probeer, hoe goed je ook denkt de gevraagde vaardigheden te beheersen, deze toch uit te voeren met al je inzet. Of zorg ervoor dat jij in je voorbereiding al precies weet wat je te wachten staat, aan welke verwachtingen jij goed zult voldoen (en doe dat dan ook!) en welke ontwikkelpunten je kunt verwachten. Die hoef je dan niet ‘voor’ te zijn. Het is prima en zelfs de bedoeling dat die kanten die nog ontwikkeld kunnen worden aan de oppervlakte komen. Nét als je fijne eigenschappen. p die manier helpt een assessment, en dus ook een rollenspel je alleen maar om ook ná je assessment te blijven professionaliseren en/of verbeteren.

Succes!

Je rollenspel opdracht zou zo maar met je ‘op de loop kunnen gaan’. Wees daarop bedacht, want het gebeurt sneller (en vaker) dan je denkt.

Soorten opdrachten die je kunt krijgen:

1. ‘Bespreek het probleem met de klant’ en ‘Geef maximaal voor €.. weg’
2. ‘Bespreek het probleem met de medewerker, zorg dat de medewerker weer gemotiveerd raakt en zorg dat de medewerker alsnog zijn afspraken nakomt.
3. Geef advies aan de directie, zorg dat je draagvlak krijgt voor jouw advies.

Nou zijn er állerlei manieren waarop je bovenstaande opdrachten kunt uitvoeren.

De belangrijkste manier om op te sporen of je slaaf of juist vrij blijft van de opdracht is na te gaan of je gedachten hebt over wat er ‘hiermee bedoeld wordt’, wat ‘er van je verwacht wordt’, kortom gedachten over ánderen dan jijzelf en het personage die je straks tegenover je hebt.

Dan is de kans groot dat je niet meer vrij de opdracht kunt doen!

Blijf dicht bij jezelf, en kies voor jouw manier om het personage (in de voorbeelden hierboven zijn dat achtereenvolgens de klant, de medewerker en het directielid) zometeen te woord te staan.

Kies nooit voor de manier die jij denkt dat er verwacht wordt….
Durf jij maling te hebben aan de opdracht, vrij te blijven van verwachtingen, zélfs als je erop beoordeeld wordt?
Kijk dan naar de rollenspel opdracht, maar ook naar het grotere plaatje, en naar jouw eigen opstelling daarbinnen.

• Wat vind jij?
• Wat zou jouw hoogste doel zijn in de gegeven situatie?
• Ten koste van wat wil je je klant behouden?  Of laten gaan? Of de samenwerking met je medewerker goed houden, of met een directielid?

Durf daar eigen keuzes in te maken!

Natuurlijk heeft ieder rollenspel een dilemma dat je op moet lossen, dus verzin je daar geen weg uit. Wees dus reëel tov de opdracht, maar word er geen slaaf van

Sales: “Komt u binnen. Ik begreep dat er iets is misgegaan.”

Klant: “Inderdaad ja.”

Sales: “Wat is er precies gebeurd?”

Klant: “Nou, ik heb A besteld, maar ik heb B gekregen!”

Sales: “O dat is heel vervelend om te horen. We gaan het meteen voor u oplossen.”

Dit is het begin van een veelgezien rollenspel voorbeeld ‘klantgesprek’
Begrijp hier wat er misgaat en waarom dit ‘oplossen’ een gebrek is aan zelfbeheersing:

De laatste 2 maanden ben ik bijna fulltime bezig geweest met een enorm groot project, samen met vele andere assessoren en acteurs. Ik vertel je heel graag de aller-grootste valkuil die wij daar tegenkwamen. Bij bijna alle (!) kandidaten.

2 maanden lang keken wij in 10 verschillende teams naar 6 kandidaten per dag die steeds een paar rollenspellen deden.
We keken onder andere naar de competentie klantgerichtheid, en allemaal ondervonden we hetzelfde: de worsteling over de vraag wat klantgerichtheid nou eigenlijk ís!

Wat doe je als een ontevreden klant bij je komt?
Wat doe je als een klant bij je komt met een probleem?
(Hint: je eerste antwoord is naar grote waarschijnlijkheid niet het juiste…)

Wat wij zagen was meestal een (kleine) variatie op wat hiervoor beschreven stond. Alle kandidaten waren meer dan eager om het probleem op te lossen, maar raakten daardoor eerder het contact met, en de goodwill van de klant kwijt!

Hoe kan dat nou?
En wat is er in een goed klantgesprek wél nodig?

Kijk ‘ns naar dit plaatje:

Wat is hier het probleem?
Wat zie je direct voor je als oplossing.

Weet je nog dat ik daarnet de hint gaf: ‘je eerste antwoord is waarschijnlijk niet de juiste’?
Kijk dan nu nog eens naar het plaatje en verzamel eens méér antwoorden op beide vragen.

De eerste vraag kan dan de volgende antwoorden opleveren:

1. Deze vrouw heeft moeite met lopen.
2. Het is te warm voor deze vrouw.
3. De vrouw heeft pijn.
4. Ze is vergeten dat het zondag is en gaat nu boodschappen doen terwijl de winkel dicht is.
5. De vrouw wandelt naar haar kaartvrienden.
6. Of: ze is blij dat ze kon vertrekken van het vervelende bezoekje en is nu op weg naar huis.
7. Mevrouw realiseert zich dat ze iets is vergeten en twijfelt nu of ze teruggaat om het op te halen.
8. …

Als mevrouw aangeeft dat no.1 het probleem is (moeite met lopen) kan dat slechts de inleiding zijn van het werkelijke verhaal. En het is in dat verhaal dat pas aan het licht komt wáár de klant een oplossing voor wil (bv. no.7).

Een rollenspel is maar voor een deel anders dan de werkelijke praktijk met een werkelijke klant.

Het kan zijn dat in werkelijkheid een klant direct wat meer ‘verhaal’ heeft en de hele situatie uitgebreid uit de doeken doet. Maar vergis je hier niet in! Ook in de werkelijkheid is lang niet altijd de kern van het probleem direct boven tafel!

In een rollenspel is dat zéker niet zo. Dat betekent dat je dus eerst moet gaan analyseren wat er precies opgelost moet worden voor je met een oplossing komt!

De enige die jou met die analyse kan helpen is de klant zelf.

Wat had die verwacht? Waar had die verwachting mee moeten helpen, waar was het product/dienst voor nodig, hoe is het nu verlopen, wat waren de gevolgen, etc, etc.

Als je dat allemaal boven tafel hebt, heb je een aantal voordelen behaald:

1. de klant voelt zich gehoord en serieus genomen
2. de klant is nu ontvankelijker voor jou en wat je te zeggen hebt
3. jij hebt een hoop informatie gekregen over wat de klant belangrijk vindt
4. je kunt uit de klant’s verhaal inspiratie opdoen voor een oplossing
5. de klant komt door jouw goede vragen wellicht zelf al tot een gewenste oplossing

Als dat analyseren zoveel voordelen oplevert, waarom doen we dat dan niet? De meesten kennen deze theorie namelijk donders goed…!

Mijn theorie is: we kunnen de spanning niet uithouden. Zodra iemand binnenkomt met een klacht of een probleem, willen we dat het liefst direct wegnemen. Het vraagt zelfbeheersing om eerst al die vragen te stellen. We wéten dat we het op kunnen lossen, dus het liefst beginnen we er direct mee.

Het oplossen zelf is als onze marshmallow in de welbekende marshmallowtest! Kijk hier maar even als je die test niet kent:

Bij klantgesprekken kan het net zo gaan. Zeker als we een ‘kwaaie’ klant tegenover ons hebben. We willen zo snel mogelijk van de spanning af en gaan direct oplossen (of eten de marshmallow). Daarmee negeren we de klant zelf en zijn werkelijke probleem.

Of we beoefenen zelfbeheersing en gaan eerst analyseren en bevragen de klant (het wachten in het marshmallowexperiment) om vervolgens tot een betere en beter gedragen oplossing te komen voor de klant! (de twéé marshmallows in het experiment)