admin

Hoe houd je controle, óók bij ongemak? Een tijd geleden gaf ik een aantal workshops tijdens de Nationale Carrierebeurs in de Rai in Amsterdam. En het fijne van die workshops is dat ik een heleboel vragen krijg die ik ook hier voor jou kan beantwoorden. Eén van die vragen ging over controle. Of regie? Of is er eigenlijk verschil?

In de zaal was het overvol, mensen vonden plekjes op de grond om de workshop bij te wonen, en iedereen was méér dan betrokken bij het onderwerp. Assessment doen, hoe kom je daar een beetje ongeschonden doorheen, en toch ook dat ellendige rollenspel..!

Ook andere deelnemers formuleerden antwoorden op vragen van anderen, en zo was er 1 deelnemer die een ander op het hart drukte zo’n acteur niet te veel het woord te geven, want “voor je het weet ben je iedere controle kwijt! En je moet juist laten zien dat jij de controle houdt!”

Je kent de -grappig bedoelde-  uitspraken over control-freaks misschien wel:

• “Ik ben hartstikke flexibel als alles gaat zoals ik wil”
• “I’m not a control freak but my way is just better”
• “I could stop being a control freak if others would stop screwing things up”

Bij controle laat je eigenlijk geen ruimte aan de ander om zaken te denken, te vinden, te verwoorden, te doen zoals die ander het goeddunkt.

Als je een redelijk beeld hebt van wat de uitkomst van een gesprek moet worden, is het ongemakkelijk om de ander ruimte te laten, want voor je het weet loopt die volledig de andere kant op dan wat jij je had voorgenomen. Dan houd je controle, maar ben je al snel aan het strijden.

Als je regie neemt, laat je de ander eigenlijk zelf kleur geven aan het (onderwerp van) gesprek. Je weet niet waar de ander mee komt, maar je vraagt, bent geïnteresseerd en belangstellend, gaat niet voor de oppervlakkige voor-de-vorm- vragen en antwoorden maar toont echte interesse. Misschien laat je de ander wel 5 minuten achter elkaar praten. Door vragen te stellen, kun je wel enigszins sturen waaróver de ander vertelt, maar niet wát die ander vertelt.

Voor regie nemen heb je vertrouwen nodig. Vertrouwen dat je met 2 verschillende gezichtspunten tot elkaar kunt komen, dat je tot een uitkomst kunt komen die voor beiden bevredigend is. Ook al is dat voor dat moment niet meer dan ‘agree to disagree’. Vertrouw op een prettig gesprek, ook al lopen daarin emoties soms even op, en is het lastig (maar niet onmogelijk) om elkaar te begrijpen.

Controle zoek je wanneer je minder vertrouwen voelt. Wanneer je

• ten alle tijden wilt voorkomen dat je ondergesneeuwd zult raken.
• het idee hebt dat de ander uit is op iets dat jij niet wilt.
• een idee hebt, waarvan je denkt dat het enig juiste is.
• denkt dat je standvastigheid moet tonen.

Dan heb je houvast nodig. Controle voelt als houvast. Lijkt te voelen als houvast.

Bij regie in een gesprek ga je uit van twee mensen, dus twee belangen, en hoe die te verenigen.

Bij controle in een gesprek ga je uit van jouw belang, en jouw gewenste uitkomst.

Feit is dat je een ander nooit -echt- kunt controleren. Controle is een schijn-houvast. Dus

Tijdgebrek in het rollenspel heb ik al eerder in dit artikel besproken.
Daar lees je hoe je je daar op voor kunt bereiden.

Deze keer wil ik het ook graag hebben over de beleving die je hebt van tijd.
Soms bedenk je dat je een onderwerp wilt vermijden omdat dat zoveel tijd kost: niet doen!

Als je denkt dat een bepaald onderwerp te veel tijd zal kosten, ben je meestal bang dat je gesprekspartner te veel en te lang zal uitweiden als je het onderwerp aansnijdt.

Nu komt het:

1. Je wéét niet of dat gebeurt, je dénkt het, je bent er bang voor!
2. Jij kunt het bepalen: als jij de regie neemt in een gesprek, ben jij ook degene die beslist hoe lang een onderwerp duurt.
3. Als je een belangrijk onderwerp onbesproken laat, ben je vaak ongewild heel veel meer tijd kwijt!

Ik zal het toelichten.

Het onderwerp dat in rollenspellen het meest wordt vermeden is: het gevoel van de ander.

Als je net gezegd hebt dat je niet tevreden bent met het gedrag van de ander, kan die daar best even van schrikken. Of heel erg. Of het ermee oneens zijn.

Allemaal lastige zaken waarvan veel mensen denken dat ze daar in een rollenspel geen tijd voor hebben, en dus besteden ze er geen aandacht aan.

Je hebt in je rollenspel immers een opdracht en daar wil je naar toe!

Wel vervelend als je dan ineens een ‘onwillige’ gesprekspartner tegenover je hebt!

Die niet constructief meedenkt. De hakken in het zand zet. Je tegenwerkt.

Hoe komt dat? Hij is nog helemaal niet toe aan constructief meedenken…
Hij wil nog even zeggen dat-ie geschrokken is. En dat jij daar even naar luistert en het serieus neemt.

Misschien wil hij er zelfs nog veel meer over zeggen, en dán komt jouw leiderschap om de hoek kijken: jij bepaalt hoe lang hij er over mag praten, en hoeveel tijd jij nodig hebt om ook een aantal zaken te bespreken.

Dat is gemakkelijker dan je denkt, mits je je tegenspeler echt serieus neemt!
Het kan maw nooit een ‘trucje’ zijn.

Dus: Zie je schrik bij je gesprekspartner? Niet mee eens? Verdediging? Laat de ander er even zijn verhaal over kwijt. Soms levert het nieuwe informatie op. Soms creëert het een grotere bereidheid om met je mee te denken.

Duurt te lang? Je zult verbaasd staan over hoe snel dat kan! Echt! En als het toch echt te lang duurt, komt dat meestal omdat je met de ‘spreekbeurt’, ook de regie hebt weggegeven!

Meer weten?

Kijk hier voor nog meer hulp in je assessment en rollenspel

Ik hoorde deze klacht over het rollenspel. Gek genoeg heb ik die hier nog nooit besproken.  Gek, omdat het een klacht is die ik veel vaker hoor. Tijd te kort.

Een rollenspel heeft een vast timeslot.
Net als alle onderdelen van een assessment, kijk maar:

Per kandidaat moeten alle af te leggen onderdelen in een schema passen. Heel prozaïsch.

Afhankelijk van de complexiteit van jouw rollenspel-opdracht krijg je meestal tussen de 5 en de 20 minuten voor je voorbereiding. Je leest de casus door en bepaalt hoe je het komende gesprek gaat aanpakken.

Vervolgens krijg je voor het gesprek zelf meestal ook tussen de 5 en de 20 minuten.

Dat is heel . erg . veel . korter dan je in de realiteit zou nemen of hebben voor een gesprek, dus dat kan je behoorlijk dwars zitten.

Wat zijn nu de valkuilen die dan op de loer liggen?

Het is zinvol je tijdens je voorbereiding af te vragen hoe je de opdracht wilt gaan aanpakken. Welk doel stel je jezelf? Toch, als je daar te strak aan vast houdt kan je in een gesprek dan nogal ‘kort door de bocht’ overkomen, en laat je niet jouw eigen normale gedrag zien.

Onderwerpen die ter tafel zouden moeten komen doorschuiven naar ‘een volgende afspraak’.

Favoriet bij velen: even het ijs breken. Wat kletsen over het gebouw, het weer, heb je het kunnen vinden, hoe is het met de kinderen. Voor je het weet ben je al heel wat kostbare minuten kwijt, en kijk je de rest van het gesprek alleen maar angstig heen en weer tussen klok en aantekeningen

Nou niet klakkeloos het tegenovergestelde gaan den! Laten we eerst per valkuil eens kijken welke alternatieven je hebt;

Toch heb je binnen die korte minuten de vrijheid voor jouw regie in het gesprek. Maw: laat de klok niet de regie overnemen! Hoe meer je in het hier en nu bent, hoe meer je je gesprekspartner zult hóren! Je kunt je aanpak dan mede op die informatie baseren, en er ontstaat echte interactie!

Schuif onderwerpen niet door, maar adresseer ze in het gesprek zelf, ook al denk jij dat dat veel te lang gaat duren. Mocht dat het geval zijn, dan heb je in ieder geval al wel iets laten zien van jouw aanpak. Je kunt evt. het vervolg dan nog (fictief) doorschuiven naar een tweede afspraak (als de tegenspeler daarmee akkoord gaat…)

De rollenspeler wéét hoeveel minuten je hebt! Het is prima om een heel korte ijsbreker te doen, maar net zo goed is het om vriendelijk te vermelden dat je xx minuten hebt voor dit gesprek.

Maar het belangrijkste is eigenlijk dat je wéét dat je nooit lang de tijd hebt voor een rollenspel. Als je daar in je voorbereiding rekening mee houdt, kun je eigenlijk niet in de problemen raken.

Succes!

Heb jij al eerder een rollenspel gedaan? Ik ben heel nieuwsgierig hoe jij omging met de korte tijd die je beschikbaar had!
Laat je me hieronder jouw ervaring weten?

Dank alvast!

haal je er misschien niet uit wat er in zit.
Een simulatie, simulatiespel, of rollenspel, het heeft verschillende aanduidingen. En het maakt heel vaak deel uit van je assessment.

Als acteur in dit soort situaties, zie ik 3 dingen fout gaan bij kandidaten:

1. Je zendt, en ontvangt te weinig
2.  Je ‘choket’, verlamt
3.  Je overschat jezelf
Ik zal over alle drie die valkuilen iets vertellen.

Dit is -by far- de meest voorkomende valkuil. Zelfs bij mensen die van zichzelf zeggen goed te kunnen luisteren. Het kan verschillende oorzaken hebben. De belangrijkste: je staat onder druk, je moet presteren, je moet iets laten zien! En om iets te laten zien moeten we…. praten?

Nee natuurlijk, maar ook al ben je een goede luisteraar: het voelt tegennatuurlijk in zo’n situatie om achterover te zitten en ook te luisteren naar je gesprekspartner. Wéét dit van tevoren zodat je jezelf daar bréngt! En dan is luisteren iets anders dan netjes je beurt afwachten.

Een ander probleem is dat je veel te vertellen hebt in meestal erg weinig tijd. Hoe pak je dat nou aan? Een hele simpele techniek is deze: bijna altijd mag je tijdens de voorbereiding voor je rollenspel aantekeningen maken en die in het gesprek erbij houden. Maak daar gebruik van!

Dan hoef je al je punten er niet achter elkaar uit te ratelen uit angst ze te vergeten. Zo crëeer je ook gelegenheid voor jezelf om na een behandeld punt, te kijken hoe je boodschap aankomt bij je gesprekspartner! Misschien verandert dat wel iets in wat je verder nog wilt behandelen. Een gevleugelde uitspraak tussen acteur en psycholoog achteraf is: “Hij/zij luisterde, maar dééd er ook wat mee!” Je begrijpt, dat wordt hoog gewaardeerd (en wordt heel vaak vergeten). Mocht je dan de draad  misschien heel even kwijtraken: niemand vindt het raar dat je even tijd neemt om dat op te zoeken!

Een echte black-out komt maar heel erg zelden voor!! De angst ervoor echter heel vaak! Het zit je zeker tijdens een rollenspel afschuwelijk in de weg! Het maakt bijvoorbeeld dat je eerder opgeeft of pauzes inlast dan nodig. Ik boulder tegenwoordig. Als ik al dénk dat ik een bepaalde route niet ga halen….  Snap je? Je gaat er dan niet vol voor. En juist als je er vol voor gaat kan zo’n rollenspelgesprek heel echt gaan aanvoelen, en ben jij je fijne zelf!

Als het dan toch gebeurt?

Ik had ooit een kandidaat die het duizelde. Hij stopte even, nam regie over de situatie: “ik heb even een black-out”, zei hij. Nam een banaan (had hij bij zich: goed voorbereid!!) en een slok water, en kon daarna weer door.

Als acteur vind ik dat eerder positief dan negatief!! Waarom: omdat hij er niet van in paniek raakte. Wees vooraf al mild voor jezelf. Áls je een blackout krijgt is er absoluut geen man overboord. Dat vinden wij niet alleen: het is nog belangrijker dat je daar zelf ook doordrongen van raakt, zodat je je minder afhankelijk maakt van wat er van je gevonden wordt. ‘Hoe je overkomt.’

Allerlei gedachten en emoties óver je assessment kunnen je spanning behoorlijk doen oplopen.

2 dingen moet je daarbij weten:

1. Wat werkt bij jou het beste om je spanning te reguleren?
2. Hoe meer je in het hier-en-nu je opdracht doet, hoe meer je kwaliteiten de kans hebben naar boven te komen!

Acteurs kunnen je helpen het gesprek te ‘geloven’ en je meer in het gesprek te betrekken. Als ik een kandidaat soms zenuwachtig zie lachen, omdat-ie nog niet in z’n rol zit, geef ik in mijn rol aan hoe de gegeven situatie mij raakt. Ik beoordeel hoe een kandidaat met dat láátste omgaat, en niet z’n aanvankelijke zenuwen!

Het kan zo maar zijn dat je de voorbereiding te lezen krijgt voor je rollenspel en dat je denkt: appeltje-eitje! Je snapt direct hoe het zit, je bent overtuigd van je eigen kunnen, of je bent sowieso al zeker van dat de werkgever je voor de baan aan zal nemen.

Wat heerlijk, als je met vertrouwen en zelfvertrouwen het rollenspel ingaat. Kijk hiermee goed uit! Er zijn situaties genoeg waarin een werkgever ondanks meerdere positieve gesprekken op basis van een negatief assessmentadvies tóch besluit iemand niet aan te nemen.

De psychologen die je observeren, nemen deze dag en wat ze zien serieus. Een acteur geeft achteraf ook feedback aan de psycholoog over hoe hij jou als gesprekspartner heeft ervaren. Zorg er dus voor dat je ondanks je grote vertrouwen óók open blijft staan voor feedback, en probeer het te implementeren als de situatie er naar is. Niemand houdt van een betweter, en overmoed wordt niet vaak als constructief ervaren.

Probeer, hoe goed je ook denkt de gevraagde vaardigheden te beheersen, deze toch uit te voeren met al je inzet. Of zorg ervoor dat jij in je voorbereiding al precies weet wat je te wachten staat, aan welke verwachtingen jij goed zult voldoen (en doe dat dan ook!) en welke ontwikkelpunten je kunt verwachten. Die hoef je dan niet ‘voor’ te zijn. Het is prima en zelfs de bedoeling dat die kanten die nog ontwikkeld kunnen worden aan de oppervlakte komen. Nét als je fijne eigenschappen. p die manier helpt een assessment, en dus ook een rollenspel je alleen maar om ook ná je assessment te blijven professionaliseren en/of verbeteren.

Succes!

Je rollenspel opdracht zou zo maar met je ‘op de loop kunnen gaan’. Wees daarop bedacht, want het gebeurt sneller (en vaker) dan je denkt.

Soorten opdrachten die je kunt krijgen:

1. ‘Bespreek het probleem met de klant’ en ‘Geef maximaal voor €.. weg’
2. ‘Bespreek het probleem met de medewerker, zorg dat de medewerker weer gemotiveerd raakt en zorg dat de medewerker alsnog zijn afspraken nakomt.
3. Geef advies aan de directie, zorg dat je draagvlak krijgt voor jouw advies.

Nou zijn er állerlei manieren waarop je bovenstaande opdrachten kunt uitvoeren.

De belangrijkste manier om op te sporen of je slaaf of juist vrij blijft van de opdracht is na te gaan of je gedachten hebt over wat er ‘hiermee bedoeld wordt’, wat ‘er van je verwacht wordt’, kortom gedachten over ánderen dan jijzelf en het personage die je straks tegenover je hebt.

Dan is de kans groot dat je niet meer vrij de opdracht kunt doen!

Blijf dicht bij jezelf, en kies voor jouw manier om het personage (in de voorbeelden hierboven zijn dat achtereenvolgens de klant, de medewerker en het directielid) zometeen te woord te staan.

Kies nooit voor de manier die jij denkt dat er verwacht wordt….
Durf jij maling te hebben aan de opdracht, vrij te blijven van verwachtingen, zélfs als je erop beoordeeld wordt?
Kijk dan naar de rollenspel opdracht, maar ook naar het grotere plaatje, en naar jouw eigen opstelling daarbinnen.

• Wat vind jij?
• Wat zou jouw hoogste doel zijn in de gegeven situatie?
• Ten koste van wat wil je je klant behouden?  Of laten gaan? Of de samenwerking met je medewerker goed houden, of met een directielid?

Durf daar eigen keuzes in te maken!

Natuurlijk heeft ieder rollenspel een dilemma dat je op moet lossen, dus verzin je daar geen weg uit. Wees dus reëel tov de opdracht, maar word er geen slaaf van