assessment oefenen: dit zijn voor- én nadelen!
Als je assessment gaat doen, wil je natuurlijk goed beslagen ten ijs komen.
Dus je gaat je assessment oefenen en voorbereiden. Maar wat zijn eigenlijk de voor- en nadelen van een assessment oefenen?
Oefenen kan je echt een groot voordeel opleveren. Er is zelfs een onderzoek waaruit blijkt dat van de mensen die níet oefenen voor hun assessment, in welke vorm dan ook slechts 11% daar toch een positief advies uit weet te slepen.
Wat levert oefenen je op?
voordelen assessment oefenen
- Je weet wat er gaat gebeuren, je komt niet voor verrassingen te staan.
- Het helpt je de vraagstellingen en voorgelegde dilemma’s herkennen.
- Het verlaagt je eigen stress en spanning: het is al minder onbekend.
- Je bent beter op de hoogte hoe de van jou gevraagde competenties worden gemeten.
- Je zult minder snel in je eigen valkuilen stappen.
- Je weet welke je sterke en zwakke punten zijn in een rollenspel, en bent dus ook voorbereid op je evt. misstappen
- Je hebt geleerd hoe je een gesprek ‘uit het slop’ kunt trekken, en verkeerd gevallen opmerkingen weer goed kunt maken.
- Je hebt al wat ervaring opgedaan met fictieve situaties.
- Je hebt geleerd op welke manier jij je rollenspel in kunt steken, en wat je in de directe voorbereiding doet op de dag zelf
- Je hebt geleerd wat weerstand betekent en hoe je daar je voordeel mee kunt doen!
- Je hebt geleerd hoe je uit de strijd kunt blijven en constructieve gesprekken kunt voeren
Alleen maar voordelen zou je denken.
Ik heb eerder al uitgelegd dat een te hoge druk kan leiden tot slechtere scores: in je capaciteitentests, in je rollenspel, in het diepte-interview, kortom alle onderdelen van een assessment.
Wannéér de druk te hoog wordt om goed te kunnen presteren, verschilt van mens tot mens. De een kan best wel wat van dat soort druk aan, voor de ander is de fictieve situatie een interessant spel, voor de ander kan het een deal-breaker zijn, wanneer je er onvoldoende op bent voorbereid.
In ieder geval is kennis nemen van, en ervaring opdoen met de verschillende onderdelen van het assessment een goede manier om de spanning op de dag zelf tot een niveau te brengen waarop het jouw optreden niet meer belemmert.
Toch zit er voor sommige mensen ook een nadeel aan het assessment oefenen.
nadelen assessment oefenen
Om je assessment oefenen heb je dus een bepaalde mate van leergierigheid nodig: wat kan ik doen om beter te worden/beter te scoren?Leergierigheid betekent: bereidheid om bij te leren. (Ik doe zo min mogelijk aan af-leren)
Maar soms is een enorme leergierigheid ook te verwarren met een gebrek aan voldoende zelfvertrouwen.
Ik zal er altijd alles aan doen om je te doen inzien welke mooie en goede kwaliteiten jij meebrengt die van toepassing zijn voor de functie waarop je solliciteert.
Maar als jij daar zelf te weinig op durft te vertrouwen, bestaat de kans dat de dingen die je in je voorbereiding leert, de overhand gaan hebben, met jou op de loop gaan. Dan vertrouw je onvoldoende op jezelf, op de manier zoals jij van nature functioneert. Het gevaar bestaat dan dat je vindt dat je het anders moet aanpakken, en jouw vertrouwde aanpak niet meer mag.
Dat is zonde. Die aanpak heb je je in je hele leven eigen gemaakt, dat kun je niet vlak voor een assessment ‘even’ veranderen. En dat is ook wat bedoeld wordt met ‘wees zoveel mogelijk jezelf’: blijf zo dicht mogelijk bij wat je normaal gesproken ook zou doen.
De voorbereiding en het oefenen wat je doet, vormt een bijsturing van je eigen aanpak, geen vervanging. Op die manier kun jij met een aantal nieuwe inzichten en vaardigheden een authentiek en sterk assessment afleggen.
Let op: het is logisch dat je je onzeker voelt voor een assessment, en dat je iets wilt doen om jezelf een meer gerust gevoel te geven.
Maar als je onzekerheid té groot is (en je zelfvertrouwen te laag) bestaat het risico dat je niet meer uit gaat van je eigen talent, je eigen kwaliteiten. En die vormen nou juist de vruchtbare aarde voor je voorbereiding! In die vruchtbare aarde moeten de nieuwe inzichten of vaardigheden groeien en vorm krijgen.
Ga dus na, voordat je begint met het voorbereiden van je assessment, het lezen van artikelen, het oefenen van tests en rollenspellen: waar ben ik goed in, wat staat als een paal boven water, en wat mag daar nog aan geschaafd worden.
En laat die paal dus boven water staan😉
Is je assessment 'slechts' een momentopname?
Er kunnen allerlei redenen zijn, waardoor je op de dag van je assessment juist erg goed of juist erg slecht voelt. Als je assessment een momentopname is: wat zijn daarvan de gevolgen voor de uitslag?
En kun je er iets aan doen?
Je zou de eerste niet zijn die het gevoel heeft dat-ie z’n assessment slecht heeft gescoord. Omdat er allerlei omstandigheden waren waardoor je minder hebt kunnen presteren dan je zou kunnen. Of zou hebben gewild.
‘Is je assessment een momentopname?’
Veel mensen kijken daar op die manier naar, en zo wordt dat ene moment van je assessment natuurlijk alleen maar spannender.
Voor een deel klopt het natuurlijk ook. Je presteert niet op iedere dag hetzelfde, en dat wordt tijdens een assessment wel van je gevraagd. Te laten zien wat je in huis hebt.
Veel mensen interpreteren dat als dat ze ‘op de toppen van hun kunnen’ moeten presteren, het állerbeste van zichzelf moeten laten zien. En dus niet de minder goede kanten. Dat betekent meteen dat je dan iets te verbergen hebt, en dat roept direct spanning op.
Maar zo extreem is het niet in een assessment.
Een aantal van de onderdelen die je moet gaan doen, kijken inderdaad naar hoe je op dat moment functioneert.
Capaciteitentesten, rollenspel en postbak zijn van die oefeningen die ‘in het moment’ meten.
Wat betreft capaciteitentesten: je wordt dan weliswaar op dat ene moment getest, maar deze zijn zo door- en door ontwikkeld, dat ‘een slechte dag’ daar nagenoeg geen invloed op heeft. Gelukkig!
Daarnaast zijn er ook onderdelen die je de kans geven om juist je verleden mee te nemen, jouw ervaringen; goede én minder goede. Dat doe je bijvoorbeeld in vragenlijsten die iets meer zeggen over je persoonlijkheid of drijfveren.
Hoe kun je invloed uitoefenen?
De ene psycholoog hecht wat meer waarde aan het interview, de ander meer aan het rollenspel, of weer een ander beschouwt alle onderdelen zo gelijk mogelijk en weegt de uitkomsten van je persoonlijkheidsvragenlijsten even zwaar mee.
Presteer je dan op het ene onderdeel beter dan op het andere, dan zal in veel gevallen de psycholoog dit ook met je bespreken, en ook daar heb je dan invloed en kun je iets vertellen over hoe jij die momentopname ervaart.
Natuurlijk kan het ook zijn dat je echt een slechte dag hebt. Als je ziek bent, als je net een heel naar bericht hebt gehoord, of door allerlei externe omstandigheden meer spanning voelt dan normaal, kunnen dat best legitieme redenen zijn om te verzoeken je afspraak te verplaatsen!
Maar als je goed uitgerust bent, goed voorbereid, en je gaat met een gerust gevoel van vertrouwen naar je assessment, dan zal de combinatie van de testen in een goed assessment zorgen voor een balans tussen het feit dat die dag een momentopname is, en tegelijkertijd ook uitslagen geven die een meer algemeen beeld over je geven.
Zo hoef je niet zo bang te zijn dat je je assessmentdag ‘verknalt’, omdat je een wat mindere dag had!
Assessment Voorbereiden, hoe en waarom?
Je wil je aankomende assessment voorbereiden. Er is een keur aan instrumenten die de assessmentpsycholoog in kan zetten om te beoordelen of jij als deelnemer past in het profiel zoals dat is besproken met jouw (toekomstige) werkgever.
Hieronder vind je per instrument wát het meet, hoe je het kunt voorbereiden en welke valkuilen veel voorkomen (en de jij dus kunt vermijden).
- Iq testen
- Persoonlijkheidsvragenlijsten
- Praktijksimulaties: rollenspellen
- Postbak/in-basket (praktijksimulatie)
- Praktijksimulaties: fact-finding
- Psychologisch interview
Assessment voorbereiden
Als je assessment moet doen, komt het eigenlijk nog maar heel weinig voor dat mensen daar volledig ‘blanco’ en onvoorbereid naar toe gaan.
Dat creëert een situatie waarbij je dus in het nadeel bent, wanneer je je niet voorbereid. Bij je iq-testen (of capaciteitentesten) wordt je vergeleken met een controlegroep. Die groep heeft meer en meer bekendheid met de manier van vragen stellen en de verschillende oplossingsstrategieën. Die groep zal dan ook sneller door de captesten heen kunnen dan iemand die niet is voorbereid. Vergeleken met je controlegroep heb je dan dus een nadeel.

Bij rollenspellen geldt hetzelfde. Steeds meer mensen verdiepen zich vooraf in wat zo’n rollenspel inhoudt, hoe je het beste naar de acteur (je tegenspeler) kijkt en hoe je duidt wat die je aanreikt. Heb je daar helemaal geen weet van, zul je ook minder hints en handreikingen van de acteur als zodanig kunnen gebruiken.
Juist doordat steeds meer mensen hun assessment voorbereiden, is het dus lastiger om ‘blanco’ naar je assessment te gaan zonder enige achterstand…
Iq testen (capaciteiten-test)Wat meet een capaciteiten-test?
Iq testen, worden in de context van een assessment meestal capaciteitentests genoemd. Ze meten je intelligentieniveau, afgezet tegen een controlegroep met het opleidingsniveau dat voor de functie gevraagd wordt. Doe je assessment voor een functie op hbo-niveau, dan wordt je vergeleken met een controlegroep met datzelfde opleidingsniveau.
Je intelligentie is nog steeds de beste indicatie om te voorspellen of je het al dan niet goed zult doen in de functie waarvoor je assessment doet.
Afhankelijk van de functie waarvoor je solliciteert worden verschillende tests ingezet. Zo zijn figuurreeksen bijvoorbeeld geschikt om te kijken of iemand goed kan abstraheren, en bv. op hoger niveau kan leidinggeven.
Capaciteiten-test voorbereiden
Soms is het heel lang geleden, en voelt het misschien zelfs wat ‘schools’ aan om dit soort opgaven te gaan maken. Zeker dan is voorbereiden van belang. Hoe sneller je de opdrachten en vragen begrijpt, hoe eerder je kunt beginnen met het beantwoorden er van. Dat geeft je naast tijdswinst ook een geruster gevoel. IQ daalt onder invloed van stress!
Dus is voorbereiden ook goed om zo ontspannen mogelijk je capaciteitentests te kunnen maken.
Valkuil capaciteiten-test
Zowel onderschatting als overschatting van de testen hebben negatieve invloed op de uitslag. In het eerste geval verhoog je de stress door te denken ‘dit gaat me niet lukken’ en is de kans dat het inderdaad niet lekker gaat alleen met die gedachte al toegenomen. Overschatting kan een negatieve invloed hebben doordat je te nonchalant kunt worden en opgaven bv. onzorgvuldig leest.
PersoonlijkheidsvragenlijstenWat meet een persoonlijkheidsvragenlijst?
Een persoonlijkheidsvragenlijst meet wie je bent, maar zeker ook hoe jij denkt over jezelf. Je geeft namelijk zelf de antwoorden! Er kunnen ook drijfverentests worden ingezet (waar heb jij plezier in, of krijg je energie van).
Waarom wordt dit gemeten? Je denkt zelf misschien dat je heel goed past in de functie, maar soms kunnen ook andere argumenten je doen kiezen voor een baan. Reputatie van de werkgever, reputatie van de functie, groei- en ontwikkelingsmogelijkheden in de organisatie , salaris, of angst voor werkloosheid.
Duurzaam een functie gaan uitoefenen betekent een functie waarbij jij je ei kwijt kunt, waar je je lekker in voelt en de heersende overtuiging is dan, dat je ook betere resultaten neer zult zetten voor je werkgever.
Daarom wordt vooraf aan het assessment uitgebreid besproken wat de functie inhoudt en welk type persoon daar het beste zou passen. De uitkomst van je persoonlijkheidsvragenlijsten worden dan langs die meetlat gelegd: ben jij dat type persoon?
Persoonlijkheidsvragenlijsten voorbereiden.
Veel van deze vragenlijsten zijn gebaseerd op de Big Five. Hierin worden 5 gebieden onderzocht:

Altruïsme: Je gerichtheid op de ander, als in: Vertrouwen – Oprechtheid – Zorgzaamheid – Inschikkelijkheid – Bescheidenheid – Medeleven
Scoor je hier hoog dan ben je eerder dienend of verzorgend dan egocentrisch
—
Consciëntieusheid: Gerichtheid op het resultaat, als in: Doelmatigheid – Ordelijkheid – Betrouwbaarheid – Ambitie – Zelfdiscipline – Bedachtzaamheid
Scoor je hier hoog dan ben je eerder zorgvuldig dan gemakzuchtig.
—
Neuroticisme: Jouw emotionele stabiliteit, als in: Angst – Ergernis – Depressie – Schaamte – Impulsiviteit – Kwetsbaarheid
Scoor je hier hoog dan ben je emotioneel minder stabiel dan bij een lage score.
—
Extraversie: Gerichtheid op de buitenwereld: Hartelijkheid – Sociabiliteit – Dominantie – Energie – Avonturisme – Vrolijkheid
Scoor je hier hoog dan ben je eerder vriendelijk dan gereserveerd.
—
Openheid: Je gerichtheid op het nieuwe: Fantasie – Esthetiek – Gevoelens – Veranderbereidheid – Ideeën – Waarden
Scoor je hier hoog dan ben je eerder open dan behoudend.
—
Goed of slecht?
Al deze eigenschappen zijn in principe NEUTRAAL.
Ambitie kan fantastisch zijn of een belemmering. Angst kan een belemmering zijn of een gezonde waarschuwing. Behoudendheid kan behoeden voor onverstandige risico’s, het kan ook vooruitgang remmen of frustreren.
Wat je kunt doen om de persoonlijkheidsvragenlijsten voor te bereiden is zo helder mogelijk een realistisch beeld van jezelf te hebben. Waar zitten je donkere kantjes, en hoe worden die getriggerd. En waar zit je glans, en hoe komt die het beste tot uiting?
Het is (en natuurlijk niet alleen voor het invullen van deze vragenlijsten ;-)) van belang dat je kunt ontspannen bij al jouw eigenschappen. Dat je je niet anders hoeft voor te doen dan je bent.
Vaak vinden we waar we goed in zijn maar logisch of saai of onbeduidend. En vitten we vooral op onszelf waar we minder goed in zijn. Je kunt je voorstellen dat zo’n houding invloed heeft op de uitslag op van een persoonlijkheidsvragenlijst.
Evenwichtigheid zit ‘m ook in het accepteren van alle kanten in jezelf:
“Ja, een drammer en een etter bij tijd en wijle, maar ook eentje die vol vuur en enthousiasme mensen mee kan krijgen!”
Of:
“… een twijfelkont met uitstelgedrag, maar ook iemand die altijd het overzicht bewaart of superbetrouwbaar is.”
Valkuil persoonlijkheidsvragenlijsten
Als je de baan heel graag wilt, kun je de aandrang voelen om de vragen ‘enigszins in de goede richting’ te beantwoorden.
Probeer de vragenlijsten niet te manipuleren. Dus als je weet dat voor de nieuwe functie samenwerken extreem belangrijk is, maar daar houd je eigenlijk niet erg van, dan zou je bij alle vragen die daar enigszins in de buurt komen kunnen proberen daar een rooskleuriger beeld van te geven.
- Het is bijna niet te doen:
De testen zijn door psychometristen ontworpen, ook om sociale wenselijkheid te herkennen. Probeer je dus de uitslag te manipuleren, dan zal een psycholoog kunnen zien dat je heel sociaal wenselijk de test hebt ingevuld, maar wie jij werkelijk bent komt er dan minder uit naar voren. En dat is nou precies waar hij of zij naar zoekt… - Waarom zou je het willen??
Waarom wil je naar een baan waar samenwerking heel belangrijk is, maar jij daar nou typisch een broertje aan dood hebt..? Of ben jij zo’n eigenwijze die vooraf al denkt dat je dat heel anders gaat aanpakken..;-)
Kijk hier voor meer hulp bij het ontwikkelen van je zelfkennis.
Praktijksimulaties: rollenspellenWat meet een rollenspel?
Een rollenspel meet hoe jij in de praktijk handelt, en dan met name, in contact met anderen. Je hebt de persoonlijkheidsvragenlijsten natuurlijk ook al ingevuld, waarin je aangeeft hoe jij over jezelf denkt, hoe je jezelf beoordeelt. Een rollenspel meet hoe dat in de praktijk zichtbaar wordt.
Sommige competenties als samenwerking, overtuigingskracht of klantgerichtheid zijn bij uitstek geschikt om op te nemen in een rollenspel, en worden dan ook vooral daar beoordeeld.
Competenties als oordeelsvorming of analyse kunnen ook nog wel in andere meetinstrumenten worden meegenomen.
Rollenspel voorbereiden
Om het rollenspel goed voor te bereiden, kun je dit het beste: veel doen! Niet zomaar doen, maar als volgt: je voert een gesprek met een persoon (privé of werk, gespeeld of echt, dat kan allemaal) waarin je het niet direct eens bent met elkaar. Na het gesprek kijk je:
- Hoe was de sfeer in het gesprek?
- Wat deed de ander daarin? En welke invloed heb jij daar in het gesprek op gehad? maw wat deed je?
- De zelfde vragen uit 2. stel je jezelf mbt het behaalde resultaat.
Als je tegenspeler (gelukkig) heel vriendelijk was, of (jammer genoeg) nogal veel weerstand vertoonde: wat heb jij dan mogelijk gedaan om dat effect te veroorzaken?
Valkuil rollenspel
Twee diepe valkuilen in het rollenspel.
- De opdracht.
Je krijgt een opdracht/een doel mee in een rollenspel. Maak dit doel nooit belangrijker dan de relatie met je tegenspeler! Vooral erg doelgerichte en resultaatgerichte types (en dat lijkt wel een epidemie tegenwoordig…) hebben hier veel last van. Hoe meer je je richt op dat doel, hoe minder je je tegenspeler de tijd en ruimte zult gunnen om bezwaren uit te spreken, laat staan er belangstelling voor op te brengen. In zo’n geval zal je tegenspeler langer in de weerstand blijven hangen! - Ja maar hij…!
De tegenspeler de schuld geven dat het gesprek niet lekker liep. (Zie bij rollenspel voorbereiden: kijk altijd wat jij hebt gedaan om dat (deels) te veroorzaken.)
Praktijksimulaties: postbak/in-basketWat meet een postbak-oefening?
Een postbakoefening is een manier om te beoordelen in hoeverre je hoofd- en bijzaken van elkaar kunt onderscheiden, in hoeverre je overzicht kunt houden. Hiervoor gebruik je analysevaardigheden, en in zekere zin is het ook een meting van je intelligentie.
Je krijgt daarvoor meestal een enorme stapel post te verwerken. Vooraf krijg je informatie over jouw werkzaamheden, samenwerkingsverbanden (wie jou wat op moet leveren en aan wie jij moet opleveren) zodat je ook weet waar je met de verschillende mails naar toe moet.
Soms meet een postbak ook iets van je flexibiliteit, door bv na 10 minuten iemand binnen te sturen die je vertelt dat je de verkeerde info hebt. Je moet dan bv weer opnieuw beginnen…
Postbak-oefening voorbereiden
Er zijn online postbak-oefeningen te vinden, zodat je ze al een keer gedaan hebt. Wat in ieder geval criteria zijn om zo’n postbak te doen is de mate waarin berichten belangrijk dan wel urgent zijn:
Realiseer je ook dat er gedurende de opdracht mogelijk nog wijzigingen worden aangebracht om je ‘flexibiliteit’ te meten: hoe reageer je op plotselinge veranderingen?
Valkuil Postbak-oefening
Het is best een hoeveelheid werk zo’n postbak. Maar je hebt er ook vaak wel een uur de tijd voor.
Eén valkuil is om zonder voldoende de voorbereidende info door te nemen er al aan te beginnen. Hiermee verlies je vaak tijd omdat je er al doende achterkomt dat je onvoldoende informatie hebt om over sommige memo’s te kunnen beslissen. Dan moet je alsnog terug naar je begininformatie. Dat frustreert je en kost tijd. Beide minder productief.
Praktijksimulaties: fact-findingWat meet een fact-finding?
Een fact-finding is een specifiek soort rollenspel dat je analysevaardigheden en je oordeelsvorming meet.
Soms heeft rollenspeler tegenover je geen ‘deel’ aan het spel. Hij is dan onpartijdig, heeft geen mening of gevoelens tav het onderwerp, alleen een boel ‘facts’ ter beschikking.
In het eerste deel van een factfinding wordt je gevraagd alle feiten over een bepaalde kwestie te verzamelen: bij de rollenspeler.
In het tweede gedeelte neem je dan een beslissing en licht je besluit toe aan de (nog steeds onpartijdige) rollenspeler.
Niet altijd is de rollenspeler hier onpartijdig. Heeft de rollenspeler wél een ‘rol’, en maakt dus deel uit van de ‘kwestie’, dan zullen ook jouw contactuele vaardigheden worden gemeten.
Fact-finding voorbereiden
Het belangrijkste van een factfinding is altijd het vergaren van de informatie en op basis daarvan een oordeel vormen. Zorg daarbij dat je altijd vanuit de verschillende gezichtspunten de informatie vergaart.

Je kunt dit oefenen door je oordeel uit te stellen bij alles wat iemand je vertelt. Vraag eerst helemaal de situatie uit. Alle feiten, maar ook de beleving! Zeker als je oefent met goede vrienden is dat een uitdaging, je kent elkaar immers door en door, en hebt daardoor ook al vrij snel een beeld. Toch kan het uitstellen van dat beeld (wat je zelf invult) nog heel veel nieuwe informatie opleveren.
Valkuil fact-finding
Valkuil bij fact-fnding is te veel te denken vanuit het eigen referentiekader, en dus al een beeld te vormen van de situatie. Ook een duidelijke voorkeur binnen de kwestie hoort daarbij.
Zorg dat je van álle facetten van de kwestie vragen stelt mbt de feiten, de beleving, de context. Soms wil je iets in een breder verband zien, vraag daar gerust naar.
Een andere valkuil is te denken dat je ‘domme vragen’ kunt stellen of dat je een aantal zaken al ‘hoorde te weten’. Hierdoor ga je aannames doen en ongefundeerde beslissingen nemen. Alles wat je niet (zeker) weet kun je vragen, mag je vragen en móet je zelfs vragen!
Psychologisch interviewWat meet een psychologisch interview
Zoals de psycholoog een heel repertoire aan verschillende testen heeft om te kijken wat voor iemand jij bent, heeft hij natuurlijk ook zijn eigen inschatting.
Tijdens het interview zal hij meer ‘kleur’ willen krijgen bij wie je bent, je karakter willen leren kennen.
Sommige psychologen houden zich daarbij strikt aan de gevraagde competenties, maar er zijn ook veel psychologen die daarnaast ook willen weten uit welk nest je komt, waarom je in je leven bepaalde keuzes hebt gemaakt, wat je achtergrond is.
Tot slot zullen testresultaten die al bekend zijn met je worden besproken. Wanneer een psycholoog heel verschillende data haalt uit verschillende tests, die bv beiden een andere richting op wijzen, dan zal de psycholoog dit vaak met jou bespreken.
Je hebt dus in een interview een heel duidelijke eigen inbreng, en je bent niet ‘overgeleverd aan psychologen-ogen’
Voorbereiden psychologisch interview
Het fijnste is als je tijdens het interview een aantal concrete voorbeelden paraat hebt aan de hand waarvan je iets kunt vertellen over de gevraagde competenties. Was je ergens heel klantgericht, of juist niet, en wat heb je daarvan geleerd en in welk (concreet!) ander voorbeeld is dat nu zichtbaar?
Dat is om het competentiegedeelte voor te bereiden.
Het gedeelte: ‘Wie ben je nou eigenlijk?’ is misschien moeilijker om voor te bereiden. Kort gezegd gaat het er in dat gedeelte écht om dat jij tevreden bent met jezelf. Met je kleurrijke kanten, je lichte kanten en je donkere kanten. Dat je weet dat er 2 kanten zijn aan iedere kwaliteit en wanneer je doorslaat je minder effectief kunt worden. Dat is voor sommigen een leven lang werk, maar waarom je assessment niet nemen als beginpunt daarvan?
Valkuil psychologisch interview
De grootste valkuil in dit onderdeel is je afhankelijkheid van de psycholoog. Je weet dat die een rapport over je gaat schrijven, en je wil dat daar een goed advies, een positief advies uitkomt. Maar als je dat tijdens het psychologisch interview wilt ‘manipuleren’ ben je eigenlijk te laat.
Ten eerste moet je er eigenlijk voor zorgen dat jij wéét dat je in de nieuwe functie op je plek bent, weet wat je daar kunt toevoegen of bijdragen.
Ten tweede heeft de gemiddelde assessment-psycholoog al duizenden mensen gezien. Door die ervaring weten zij vrij snel of je nogal ‘politiek correcte’ antwoorden geeft, of dat je authentiek bent. Dat laatste is tegenwoordig ‘en vogue’, dus faken doet je eerder kwaad dan goed.
Meer weten, meer voorbereiding, meer oefenen.
Wil jij serieus met je voorbereiding aan de slag >>kijk dan hier welke mogelijkheden er zijn>>
Voorbereiding = vals spelen?
Kun je vals spelen in je assessment?
- Je gaat assessment doen, roept hulptroepen in voor je voorbereiding, maar geeft dat tijdens je assessment liever niet aan.
- Of je solliciteert maar, je weet immers nog niet wat het op gaat leveren, vertelt nog even niks aan je huidige werkgever.
Je bent misschien bang dat je als valsspeler wordt gezien…Daarom houd je in beide gevallen liever iets geheim, je houdt iets achter.
Dat kost energie, wist je dat? Het voelt voor de meeste mensen niet lekker, en volgens dit onderzoek verslechtert het ook nog je fysieke en mentale gezondheid.
En mentale gezondheid, je sterk, krachtig en zelfverzekerd voelen, is nou net iets wat je tijdens een assessment wel goed kan gebruiken..!
Ik ga je helpen ánders te kijken naar dit ‘vals spelen’. Zodat jij niets achter hoeft te houden, en je vrijer voelt om te bespreken en te vertellen wat je toevallig maar gevraagd wordt.
Vals spelen? Wie speelt er nou eigenlijk ‘vals’?

Er een heel aantal dingen die jij niet wéét, als je een assessment gaat doen. En die weten je werkgever en het assessmentbureau wél: welke competenties vindt je werkgever belangrijk en waaróm? Hij of zij heeft een heel duidelijk beeld (en ervaring!) bij de functie die jij moet gaan vervullen, in welke cultuur je dat moet gaan doen, en met welke lastige situaties je te maken zult gaan krijgen (overigens een goede sollicitatievraag…)
Bovendien heeft je toekomstige werkgever bijvoorbeeld in het sollicitatiegesprek al een beeld van jou gevormd. En heeft (altijd) ook nog wel wat aandachtspunten. Over een heel aantal zaken van jou heel enthousiast, maar vraagt zich nog wel af of jij…
- met de vuist op tafel kunt slaan,
- voldoende draagvlak weet te creëeren,
- in politieke wespennesten diplomatiek kunt blijven,
- niet voor de troepen uit zult lopen…
Ik noem nu maar een paar dingen, maar de aanwijzingen van persoon tot persoon kunnen er oneindig veel zijn natuurlijk.
Het assessmentbureau zet vervolgens verschillende instrumenten in om een onderbouwd antwoord te kunnen formuleren op de vraag van de opdrachtgever (jouw werkgever). Van al die instrumenten weet de psycholoog precies wat hij of zij er ‘uit wil halen’. Wat zéggen de resultaten van verbale oefeningen tov figurenreeksen? Wat zien we in een rollenspel, en hoe kunnen we dat relateren aan het interview of een persoonlijkheidsvragenlijst?
Al die zaken weet jij níet! Het gevoel dat je daarom met 1-0 achter begint is heel voorstelbaar, en dat je op dat gebied zoveel mogelijk wilt weten, helpt je alleen maar om daar met een gelijkwaardiger gevoel het assessment in te gaan. Weten wat er van je wordt verwacht, en dan naar beste kunnen presteren. Waarom zou je dat achter moeten houden?
Ben je nou echt ‘heel iemand anders’ door een goede voorbereiding?
Naar beste kunnen presteren. Door je goed voor te bereiden zul je echt niet een heel ander ‘profiel’ laten zien dan degene die jij zelf bent.
En dat moet je ook niet doen, want dan kom je alleen maar gemaakt en on-echt over! Bij sommige zaken voel jij je gewoon beter, omdat ze beter bij je passen. En bij ander gedrag voel je je minder ‘senang’. De een is hulpvaardig en mensgericht, de ander is resultaatgericht en meer van het tempo. Bij een goede voorbereiding leer je níet hoe je tijdens je assessment kunt vals spelen. Je leert niet hoe je een assessmentbureau ‘om de tuin kunt leiden’
Daar heb je namelijk niks aan.
Als het goed is, leer je tijdens een goede voorbereiding wél wat je sterke en zwakke kanten zijn. Sterker nog: je leert daar vrede mee hebben (daar heb je voor altijd wat aan!!). Je leert beide kanten in een constructief perspectief te zien, en er de juiste woorden aan geven. Dan is wat je laat zien, ook echt wie je bent. Dan kun je ontspannen, en dan ben je meestal op je best!
Dat veelgehoorde advies: ‘wees vooral jezelf’? Bij een goede voorbereiding leer je vooral hoe je dat doet, zodat je je niet hoeft te gedragen om ‘vermeende’ verwachtingen waar te maken! (Dát zou pas vals spelen zijn…)
Voorbereiden van je assessment = investering in jouw ontwikkeling!
Niemand vindt het vreemd dat je een sollicitatiegesprek goed voorbereidt. Sterker nog, het wordt wel eens gezien als een gebrek aan respect, wanneer je dat níet doet…
Bereidt je je assessment níet voor, dan loop je eigenlijk al achter. Maw: iedereen bereidt zijn assessment voor.
Voor capaciteitentesten geldt: de laatste keer dat je dergelijke sommetjes moest maken, zat je waarschijnlijk nog op school. Voor veel mensen heel erg lang geleden. Dus een ‘opfris-cursus’ kan wat dat betreft helemaal geen kwaad, en daar hoef je je ook totaal niet voor te schamen!
Een rollenspel is iets wat veel mensen nog he-le-maal nooit hebben gedaan, dus daar hulp bij vragen lijkt me ook niet meer dan gezond verstand: wat kun je eigenlijk verwachten?
Ja, je kunt altijd het onverwachte verwachten, dus je zult nooit een rollenspel vooraf ‘uit je hoofd kunnen leren’. Dat is totaal zinloos. Maar je bewust worden van hoe jij met onverwachte zaken omgaat, en welk gedragsrepertoire je daar in hebt, draagt alleen maar bij aan je persoonlijke ontwikkeling, die je daarna misschien zelfs wel wilt verdiepen! Alleen maar voordelen voor alle betrokkenen, lijkt me zo.
Dus heeft iemand commentaar op het feit dat je je grondig hebt voorbereidt op je assessment? Laat ze dan vooral weten dat je er niet wilt ‘vals spelen’ maar dat je investeert in je eigen ontwikkeling!
Oefenen in Theorie of Praktijk
Ik wilde een lange tijd goede mooie meringues maken.
Cees Holtkamp had er video’s over met zijn kleindochter. Dat kon ik ook!
Niet.
Er droop suikersiroop uit, ze bleven niet wit en ze waren taai.
Nog een keer het filmpje kijken. Zelfde resultaat.
Een ander recept proberen. “Meringues maken is heel gemakkelijk” zag ik ergens. Dat was hoopgevend en ontmoedigend tegelijk! Een heel meringue-boek kopen. Kleine schuimpjes gingen al goed. Ik kleurde ze zelfs met streepjes! Na jaren oefenen lukken ook de iets grotere, droog van binnen en van buiten, maar ja, echt wit blijven ze nooit. En die van Cees Holtkamp, die zo lekker smeuïg zijn van binnen en bros van buiten, helaas, nog steeds niet.
Iets lézen op internet of in een boek, over hóe je iets moet doen, is duidelijk niet hetzelfde als (lang) oefenen in de praktijk. Zelfs een filmpje kijken is niet hetzelfde.
Wat heeft dit in hemelsnaam met je assessment te maken??
Dit:
Als jij assessment gaat doen en je zoekt op internet (ook op mijn site) allerlei adviezen over hoe je dat aan moet pakken, kan het maar zo gebeuren dat je de adviezen niet goed leest, anders interpreteert, te strak hanteert of juist te los.
Verschil met mijn meringues: Bij een assessment gaat het om jouw persoonlijkheid en je gedrag wat een nog stuk minder exact is dan het bakken van een meringues.
Nog een verschil met de meringues: Ik kan ze zo vaak uitproberen als ik wil, geen man overboord. Maar bij een assessment volgt -meestal- een definitief advies. Als dat negatief is baal je. En is de kans op die baan ineens een (heel) stuk minder.
Dus:
Als je assessment mag doen en je gaat opzoeken hoe je dat het beste aan kunt pakken: oefen het dan in de praktijk! Met je partner, met een collega, met een familielid. Probeer de adviezen uit in de praktijk, zeg wat het effect ervan zou moeten zijn en laat de ander je vertellen of dat ook is gelukt!
Ik zei het al in een eerder blog: als jij helemaal strak staat van de tips un tricks die je overal hebt opgepikt: lieve schat dan wordt het veel te moeilijk om nog jezelf te zijn!
Alleen oefenen in theorie, door erover te lezen, of filmpjes te kijken, kán, als je niet uitkijkt, precies het verkeerde effect hebben.
Een 'leuk' assessment
Hoe een assessment leuk kan zijn?
Tijdens een assessment wordt er geprobeerd een objectief beeld van jou te schetsen. Alleen deze zin is al stressvol voor zo’n 70% van de assessment-kandidaten. En de titel van dit stuk ongeloofwaardig.
Hoe kan dat nou?
Kijk of je iets herkent:
Te vuur en te zwaard verdedigen:
- Wat moest ik anders?
- Als de situatie anders was geweest ja dan…
- Als ik er meer tijd voor had gehad, ja dan…
- Ik zat muurvast, ik had geen enkele andere optie!
Of je valt jezelf aan met gif en venijn:
- Ik bak er toch niks van.
- Ik ben weer eens de enige die hier moeite mee heeft
- Als ik toegeef dat ik dit moeilijk vindt zal iedereen begrijpen wat een mislukkeling ik ben
- Ooit komen ze erachter dat ik dit eigenlijk helemaal niet kan
‘Beterschap’ beloven:
- Wéér vergeten, volgende keer onthoud ik het! Nee echt!
- Ja ik weet het, ik heb dat wel vaker als feedback gekregen, en ik ga er serieus mee aan de slag!
- Ik denk dat je gelijk hebt, hier moeten we allemaal wat mee.
- Komt goed!
Bij de ander leggen:
- Ja sorry, ik ben ook een lul. Kun je me vergeven?
- Je bent zelf natuurlijk ook niet helemaal vrij te pleiten.
- Misschien moet je eerst eens leren hoe je überhaupt feedback moet geven
- Waarom kijk je meteen naar mij?
uit mijn eigen repertoire ter behoud van het zelfbeeld:
Wat? Herken je ze állemaal? Gelukkig maar, dan ben ik niet alleen.
Objectief beoordelen
Dit soort opmerkingen leggen precies bloot hoe lastig het is jezelf objectief te beoordelen.
Je neemt jezelf waar van binnenuit: Jouw gevoelens, jouw gedachten, jouw ervaringen. Daarop baseer je het oordeel over jezelf. Je zelfbeeld. En hoe goed of hoe slecht dat zelfbeeld ook is, je bent eraan gewend geraakt, en voelt je ermee vertrouwd.
Feedback van een ander is de waarneming van jou van buitenaf. Dat kan eng en confronterend zijn, want dat vertrouwde zelfbeeld van je kan zomaar aan het wankelen worden gebracht.
- eerlijk zijn,
- toegeven,
- je kwetsbaar opstellen,
Maar ook:
- je rug rechten of
- grenzen stellen
- opkomen voor jezelf
het zijn -afhankelijk van je ervaringen- állemaal potentiële slangenkuilen! Voordat je het weet heb je een afkeuring aan je broek. En hoe licht dat misschien ook klinkt, we weten allemaal hoe zwaar het kan voelen.
Liever gebruiken we dan zinnen als hierboven om ons zelfbeeld te bevestigen ipv het bij te stellen.
“Ik ben de enige die een objectief oordeel over mezelf kan vellen, omdat Ik alleen mijn binnenwereld zo goed ken.”
Maar voor een objectief oordeel is óók de blik van de buitenwereld nodig. Zolang ik denk: de rest van de wereld ‘snapt het gewoon niet’, of is onrechtvaardig, of heeft het gewoon mis, blijft mijn zelfbeeld een beetje eenzijdig.
Zó wordt het leuk:
Gelukkig kennen we dit allemaal in meer of mindere mate. Is dat geen troost! En weet je wat we ook allemaal vaak als troostrijk ervaren? ’Gezien’ te worden door een ander. Zonder veroordeling, want dan doen we zelf al zo hard, ja toch?
In je assessment wordt je bekeken én gezien én beoordeeld door een assessment-psycholoog. Hoe fijn zou het zijn als dat oordeel overeenkomt met hoe jij jezelf beoordeelt. Dus bemoedig ik je. Zoek iemand die je eerlijk iets kan teruggeven over jezelf zónder je te veroordelen. (trouwens: meestal oordeelt er niemand zo hard over jezelf dan… jijzelf)
Als jouw zelfbeeld (meer) overeenkomt met hoe de buitenwereld je ziet, hoef je nooit meer iets ‘op te houden’, je ‘beter voor te doen’. Op die manier is een assessment nooit meer eng, maar interessant, troostrijk en: leuk!
Opvallen in 7 stappen
Mijn belangrijkste Assessment Tips
Ik heb de laatste weken veel gesproken over ‘opvallen’. Misschien heb je de teletraining gevolgd, of een live training over dit onderwerp. Voor dat ik verder ga, wil ik eerst een opmerking maken speciaal voor alle introverten: Je – hoeft – niet – extravert – te – zijn om voor een werkgever op te vallen. Vele introverten horen namelijk een irritante innerlijke stem die ze voorhoudt dat ze “het nooit kunnen winnen van die concurrent met die vlotte babbel!” Hoor jij dat stemmetje ook? Blijf dan vooral verder lezen. Met dit stappenplan kun jij net zo goed opvallen als die vlotte babbel! Vandaag geef ik je eenvoudig de 7 stappen. In de komende weken zal ik steeds wat verder inzoomen op één van die stappen.
Inhoudsopgave
- Stap 1 Besluit dát je op wilt vallen
- Stap 2 Bepaal wat je talenten en kwaliteiten zijn
- Stap 3 Bepaal nu wat je minder sterke eigenschappen zijn
- Stap 4 Onderzoek wat je gewenste werkgever belangrijk vindt
- Stap 5 Vertalen.
- Stap 6 Vormgeven
- Stap 7 Verkopen!
7-STAPPENPLAN met de belangrijkste Assessment Tips
En dat je daar voor wilt doen wat er nodig is… (en dat is niet zo simpel als het lijkt…) Dat betekent dat je je ‘kop boven het maaiveld uitsteekt’, en dat is ook altijd risicovol! Vraag je dus af in deze stap of je bereid bent om een risico te nemen.
Ik heb in het vorige artikel in vogelvlucht de 7 stappen gegeven, waardoor je bij je werkgever zult blijven ‘hangen’. Ik heb je beloofd alle stappen afzonderlijk toe te lichten.
Vandaag assessment tips stap 1: Besluiten dat je op wilt vallen.
Als ik mijn klanten vraag “Wil je opvallen”, roepen de meesten direct: natúúrlijk! Eigenlijk vinden ze het vaak een beetje een stomme vraag.
Maar het hangt er wel vanaf of je opvallen beschouwt als een passief of een actief werkwoord… Met andere woorden: Je wil dat je wordt opgemerkt en op die manier opvalt.
Maar wil jij ook actief acties ondernemen om dat resultaat te bereiken, durf je anders te zijn dan anderen, van gebaande paden af te wijken en ‘out-of-the-box’ te denken?
Veel klanten van mij zijn, ondanks hun relatief jonge leeftijd, nog best behoudend. Ze proberen zich te conformeren aan wat zij dénken dat er van hen verwacht wordt.
Ze proberen zich aan te passen aan de bedrijfscultuur, bedrijfstaal, en -verwachtingen. Natuurlijk is dat tot op zekere hoogte verstandig. Maar wat in die aanpassing vaak ook ontstaat is schaamte.
Schaamte voor het gebrek aan ervaring, schaamte om ‘domme vragen’ te stellen, schaamte om iets ‘niet te weten’. Zolang je doet wat anderen doen, ben je dan tenminste ‘veilig’. En je begrijpt het al: dat doen de meeste mensen.
… en dus steek je ook niet boven het maaiveld uit…!
Doe eens een kleine test en beantwoord de volgende vragen, in 1 of 2 woorden:
- Wat voor mens ben je?
- Wat staat er in je huis?
- Wat doe je in je vrije tijd?
- Wie heb je lief?
- Wat heb je lief?
- Wat eet je?
- Wat doe je om geld te verdienen?
- Wat drijft je?
- Waar woon je?
- Wie ontmoet je?
- Wat begeer je?
- Wat valt je op?
- Wat beangstigt je?
- Waar walg je van?
- Waar heb je groot respect voor?
Vond je dit bizar, ongewoon, ongemakkelijk, vervelend?
Niet iedereen staat stil bij dit soort vragen.
Als je een antwoord hebt geformuleerd, kijk dan eens welk beeld er uit al die woorden ontstaat. Vul de vragen aan als je wilt.
Maak dan een collage van de verschillende beelden, laat de woorden en beelden die je het meest raken ook als zodanig uit de collage naar voren komen. Niks sociaal wenselijk, gebruik je intuïtie. Erge dingen mag, schaamtevolle dingen mag, niet weten is óók een goed antwoord. Bijvoorbeeld: Ik weet niet waar ik van walg. Ik walg eigenlijk nergens van, ik ben dus iemand met een sterke maag!
Nog een voorbeeld: Wat drijft je? Weet ik veel. Ik doe gewoon wat er nodig is. Daar zit niet zoveel drijfveer achter. Ik ben dus plichtsgetrouw, ik ben bereid een onaangename situatie even vol te houden, I take one for the team,
Met andere woorden als je ergens ‘heb ik niet’ op antwoord, vraag je dan af: wat heb jij in plaats daarvan?
Hou je het nog vol? Als jij een helder verhaal in je hoofd hebt van wie je bent, kan dat je óók helpen om jezelf te stretchen, langzaamaan iets meer durf, initiatief en lef te ontwikkelen en te tonen.
Kleine opdracht:
Stuur mij je collage! Maak er een foto van en stuur hem naar me op. Ik verloot onder de inzenders een gratis ‘collage-sessie’. Nav je collage bespreken we welk beeld je van jezelf vestigt en wíl vestigen en hoe je dat toe kunt passen in je sollicitaties.
(Of: als je durft, plaats hem in het commentaarveld onderaan dit bericht op de site.
Of het nou in werk-, studie-, of privésituaties is, bedenk minstens 20 situaties waarin je tevreden bent/was over jezelf. Dwing jezelf zo tot een lijst van minstens 20 positieve eigenschappen/kwaliteiten te komen, hoe groot of hoe klein ze ook zijn. Het gaat je helpen te definiëren hoe jij je onderscheidt van anderen. Let op: eerlijkheid is hier het sleutelwoord. Geen bluf. En niet overdreven kritisch.
De assessment tips – stap 2 is de stap waar je vaak geneigd bent te snel overheen te gaan. En dat is zonde, want het is leuk én verhelderend!
Wat je in deze stap doet is zeker 20 positieve kwaliteiten van jezelf noemen, en: ze linken aan echte gebeurtenissen!
Ik heb even gewikt en gewogen, maar besloten om,
ter voorbeeld…
ter leringh ende vermaeck mijn eigen lijst hier te publiceren (ben ik gek?)
Vanwege privacy van anderen houd ik de echte gebeurtenissen in mijn lijst nét een beetje vaag, maar hier is mijn lijst:
- Zorgvuldig en zorgzaam in het geven van feedback: ik hoor dit terug in evaluaties van trainingen en assessments (gisteren nog)
- Onderhoudend en entertaining voor groepen: mijn presentaties krijgen positieve reacties (Carrierebeurs bijvoorbeeld)
- Een vrije geest: controversiële gedachten gedeeld, ondanks gehoor met zeer hoge status.
- Doorzetter: bv moeilijkheden in theatergroep overwonnen afgelopen zomer
- Een leider: bij dezelfde moeilijkheden het voortouw nemen en in de vuurlinie gaan staan
- Fearless: wanneer het nodig is, zal ik ingrijpen: bv bij acteur in gevecht.
- Creatief: bv creatieve vormen bedenken bij deze nieuwsbrief ;))
- Assertief: Vraag wat ik nodig heb (bv steun toen moeilijkheden theatergroep opniew opkwamen)
- Sensisitief: aanvoelen hoe het met de ontvanger gaat en gedrag er op aanpassen. (Schakelen naar ander gedrag, benoemen)
- Liefdevol: bv bij een kwade kandidaat, ben ik in staat om vanuit liefde te blijven kijken en niet geagiteerd te worden.
- Raakbaar: pas nog in training onderwijs, me laten raken door gevoelens deelnemers.
- Groot voorstellingsvermogen: bij training mediators
- Focus: Als ik geconcentreerd aan het werk ben, kan niet veel me afleiden.
- Verantwoordelijk: bijvoorbeeld door gisteren feedback te vragen, en de training zo beter te maken.
- Speels: grappen maken, kattenkwaad uithalen, plagerijtjes, ‘debiel doen’
- Kwetsbaar: deze eigenschappen gewoon voor jou zichtbaar maken
- Vertrouwen: tegenovergesteld aan controle: in staat dingen op z’n beloop te laten (geleerd!! ;))
- Eerlijk: tegen vreemdgaande vriendin gezegd wat ik daar van vind.
- Flexibel: plotselinge veranderingen gemakkelijk meenemen en oplossingen vinden (uitval, roosters, andere wensen etc.)
- Improvisatievermogen: nieuwe werkvormen in trainingen invoegen op basis van ter plekke geformuleerde wensen.
- Enthousiast
- Levendig
- …
En nu jij!.
Leuk hoor, zo’n lijst maken. De mijne dient je slechts als voorbeeld. En om aan te geven dat je de 20 makkelijk moet kunnen halen; als ik het kan kun jij het ook!
Als het goed is heb jij een heel ander setje talenten en kwaliteiten.
Misschien heb je net als ik dat je na de 20 ineens denkt: o, maar nu staan er een aantal nog helemaal niet in. Ga dan vooral door, en merk op hoeveel kwalteiten, talenten, kennis je eigenlijk hebt!
De echte ervaringen kunnen zowel uit privé omstandigheden als uit studie of werk komen.
Ik wens je er heel veel plezier mee!
Suzanne Olde Rikkert
PS.
Mocht je je nou heel kritisch over jezelf gaan voelen: bewaar dat dan voor de volgende stap. Dan komen al je mindere kwaliteiten aan bod en mag je uitgebreid ‘zeuren’ over wat er allemaal niet aan je deugt ;))
PPS.
Maar geniet deze week vooral van het maken van een lijst met wat allemaal zo fantastisch is aan jou.
Ook dit doe je weer aan de hand van praktische voorbeelden. (Je mag ze ontwikkelpunten noemen, maar voor nu mag je ook wel even heel chagrijnig zijn over die rot-eigenschap van jezelf…;) Hint: Wanneer wordt een goede eigenschap van jou vervelend? Overtuigend kan drammerig of betweterig worden. Doordacht kan te voorzichtig worden. Een lijst van 15 voorbeelden is genoeg. Als je deze stappen goed hebt doorlopen, kan nu een kraakhelder beeld ontstaan van jezelf. Voor een deel gaat dit nu vanzelf, voor een deel kun je een handje helpen door de lijsten iedere dag even te bekijken, vul ze desnoods nog aan. Onthoud: geen bluf, niet overdreven kritisch! In de tweede fase van dit stappenplan ga je nadenken hoe je dat beeld overbrengt.
(Maar maak het niet té zwaar)
Mocht je in stap 2 uit het 7-stappen plan nog al je positieve kanten etaleren, in deze stap 3 maak je het plaatje compleet. Hoeveel negatieve kanten weet je van jezelf op te noemen?
En net als bij je positieve eigenschappen en kwaliteiten, vraag ik je ook hier bij iedere eigenschap een concrete situatie te benoemen, waarin je dat liet zien. Ik geef je mijn eigen voorbeeld…
Assessment tips stap 3
Waarom is dat nou zo belangrijk? Omdat je dan 1. niet overdreven hard gaat zitten vitten op jezelf, maar het realistisch houdt. En 2. omdat je daardoor de link in werksituaties veel beter kunt maken. En ook in sollicitatiegesprekken veel beter voorbereid bent.
De vorige keer heb ik ter voorbeeld een lijst gegeven met mijn positieve eigenschappen. En, ja, ik heb er tegenop gezien, maar hier dan mijn lijst met eigenschappen waar ik minder blij mee ben:
- Uitstelgedrag: Dit artikel bijvoorbeeld had ik je al veel eerder willen sturen! (En terwijl ik het schrijf ben ik al 3 x opgestaan om iets anders te gaan doen)
- Chaotisch: Belafspraak van gisteren moet overal tussendoor, en dan bedoel ik tussen olijfolie, computer en kleingeld en een blaffende hond door…
- Ongeorganiseerd: ik heb bijvoorbeeld 2 agenda’s. Dat is echt helemaal niet handig!
- Slordig: Ik ruim zelden écht op, meestal zo de helft van alles wat rondslingert.
- Hypocriet en
- Lui: Mijn man ruimt wél op, en ik praat m’n luiheid goed door de gedachte dat ik dan weer heel lekker kook… oeioei!
- Criticaster: Pauw en Witteman kijken, en dan iedere uitzending zeuren over hoe slecht ik hen vind.
- Roddelen: Echt onaardig, maar ik doe het, mijn meest onhebbelijke eigenschap van allen.
- Bot: Collega uit naam van ‘eerlijkheid’ heel ongenuanceerd kritiek gegeven. Daarmee pijn gedaan. Had ook anders gekund.
- Luid: In een vergadering pas geleden nauwelijks geluisterd en hoorde en verdedigde alleen mijn eigen mening. Weining ruimte over voor andere gedachten en meningen.
- Dwingend: Ook niet één van m’n favorieten: Pas een gesprek zó gestuurd dat de ander akkoord ging, hoewel ik wist dat het niet van harte was.
Dit was mijn voorbeeld.
Kijk eens hoe ver jij komt? En zorg dat je lijst met positieve kwaliteiten dan ook maakt, of hebt gemaakt.
Deel je kwaliteiten hieronder, je krijgt er een bonus bij cadeau!
>> Klik hier om jouw lijstje kwaliteiten te delen>>
Ik ben benieuwd hoe het bij jullie gaat: een aantal van de negatieve kwaliteiten vind ik stiekem best leuk. Eigenlijk.
Misschien horen
12. Rebels en dwars
er dan ook wel bij…?
Natuurlijk hebben al je positieve kwaliteiten ook een negatieve kant, en vice versa.
Kijk maar eens wanneer je doorslaat in ‘enthousiasme’… (Ik laat dan geen enkele ruimte meer voor een ander.)
Of als je doorslaat in ruimte bieden aan een ander, hoe zichtbaar ben je zelf dan nog?
En wat als je 2 van die types in 1 vergadering hebt? Kun je jezelf zien in zo’n vergadering? Hoe gedraag jij je?
Hoe beter je hier antwoord op kunt geven, en de lijsten zijn hier een hulpmiddel bij, hoe gemakkelijker het voor je zal zijn om een coherent beeld van jezelf te schetsen als je solliciteert!
Succes!
Suzanne Olde Rikkert
- Deel in het reactieveld hieronderwelke kwaliteiten je kunt bedenken? Inspireer je mij én anderen ook weer mee!
PPS. Als blijk van dank voor jouw reactie krijg je van mij een bonus cadeau: Competentie-Inspiratie: een lijst met meer dan 222 eigenschappen om jou weer verder te inspireren!
Dat is vaak veel meer dan alleen in de advertentie of het functieprofiel staat. Hoe meer je hierover weet, hoe meer je weet hoe je op kunt vallen! Welk beeld schetst je toekomstige werkgever van zichzelf? Wat vinden ze belangrijk tov hun klant? Hoe onderscheiden zij zich? Wat maakt hen enthousiast? Wat zijn hun zorgen? Wat is de dynamiek van het team waarin je komt te werken?
Hoe kijk jij naar solliciteren?
Als een noodzakelijk kwaad, waar je probeert zo min mogelijk gefrustreerd te raken, of je frustraties uit te stellen tot je opgelucht adem kunt halen wanneer je eindelijk, eindelijk de baan gevonden hebt? Waar je eigenlijk ook gewoon recht op hebt?
Of heb je wel eens gedacht aan dat je van solliciteren een kunst kunt maken?
Assessment Tips Stap 4
Dat het er niet alleen voor een werkgever of een recruiter, maar ook voor jou om gaat om de perfecte match te vinden?
Ik hoor je nu al meteen protesteren:
“Hoezo perfecte match! Er is enorme werkloosheid én jeugdwerkloosheid. Ik mag blij zijn als ik uberhaupt érgens word aangenomen. Waar dan ook.
Als ik maar een baan heb.
Structuur.
Een beetje inkomen.
Als ik maar niet meer hoef te zeggen dat ik werkloos ben.
Alles beter dan dat, dus Suzanne, wat klets jij nou over de ‘perfecte match’! In betere tijden misschien!”
Op de facebookpagina zei ik het al, ook met de werkloosheid van nu, ontstaan er vacatures en worden er vacatures vervuld.
In 2012 341.490 vervulde vacatures. Heb je daar wel eens aan gedacht?
Dus.
Dit om je even een hart onder de riem te steken, peper in je …, en nu boter bij de vis!
Want als deze cijfers je hernieuwde inspiratie geven, moet je natuurlijk uit gaan zoeken wat de door jou gewenste werkgever van jou zou willen!
Hier ga ik er van uit dat je wéét waar je wilt gaan werken. Als je dat nog niet weet: Blijf me in de gaten houden, daar zal ik na het 7-stappen-plan aandacht aan besteden.
Stel je voor je wil heel graag gaan werken bij de Rabobank. Of juist bij een kleinere organisatie met ideële doeleinden. Stop Aids Now. Laten we deze twee voorbeelden even nemen. En dan doen we een eenvoudige eerste stap:
Het allereerste wat je ziet op de site van de Rabobank, althans op dit moment is een foto van meerdere generaties mannen: de generatiehypotheek. Wat zegt de foto jou, wat straalt het uit? Familie. Saamhorigheid. Voor elkaar zorgen.
Kennelijk vinden ze dat heel belangrijk bij de Rabobank. Kijk over een week nog eens. Wat staat er dan? Vind je uitbreiding van deze waarden? Of iets heel nieuws? Hou ze eens een tijdje in de gaten. Welk beeld krijg je van de Rabo? Je weet het waarschijnlijk al lang, het is een populaire werkgever. Maar kijk zelf eens op de site, probeer zo objectief mogelijk tot je laten doordringen welke boodschap de Rabo geeft met z’n site.
Nu Stopaidsnow.
Wat mij opvalt aan hun website is de actieve uitstraling. Niet 1 ding specifiek, maar door de veelheid aan verschillende acties: art-tassen kopen, Coby gaat naar Slovenië, “Wat kun jij doen”. De indruk die het op mij maakt is ook: jong, creatief, aanpakken.
Er staan ook foto’s van weeskinderen, mij vallen die minder op (omdat ik dat verwacht) dan de manier waaróp StopAidsNow lijkt te werken. Kijk hier ook nog eens over een week. Is de site al bijgewerkt? Of staat er nog hetzelfde op. Welke vragen roept dat bij je op?
Ook StopAidsNow heeft geld over voor mensen die hen kunnen versterken. Ruim 27 fte. Zou jij daar passen?
Zo kijk jij naar de werkgever waar jij zou willen werken. Denk niet alleen aan de grote bekende bedrijven (daar vind je natuurlijk ook de grootste concurrentie!), maar kijk ook naar het MKB, kleinere bedrijven of organisaties. Regionaler.

Pluis de site helemaal uit en maak een lijst van alle waarden die dat bedrijf belangrijk vindt om uit te stralen.
Heb jij dezelfde waarden? Vind jij dezelfde dingen belangrijk? Dan is het een goed idee om met het bedrijf in gesprek te gaan. (Nogmaals: veel gemakkelijker bij kleine dan bij grote bedrijven!)
Afhankelijk van de waarden die een bedrijf heeft (en jij ook, als het goed is) ga je vragen formuleren.
Bij StopAidsNow kun je je afvragen waar alle ideeën voor acties vandaan komen, waar StopAidsNow de kracht en inspiratie vandaan haalt om zo energiek en actief te blijven al zo veel jaar (hoe lang bestaan ze?), hoeveel werknemers in het buitenland zitten en hoeveel hier. Hoe dat is voor de mensen in het buitenland? Hoe zorgen ze dat ze donateurs binnenkrijgen? En andere geldstromen? Waar de grootste moeilijkheden liggen? Allemaal vragen gericht op de actieve uitstraling (als dat tenminste jou ook opviel).
Ik hoop dat ik je hier een proefje heb kunnen geven van hoe je het onderzoek kunt starten naar het bedrijf van je keuze. Bedenk dat geen enkele vraag overbodig is. Jij hoeft niets te weten, alles mag je vragen.
Dat herhaal ik nog een keer.
Je hoeft niets te weten.
Kun je geen vragen bedenken?
Dan is de kans groot dat je vindt dat je alles al weten moet.
Jezelf gunnen dat je niets hoeft te weten, zal direct vragen in je wakker maken. De voorbeelden die ik hier heb genoemd zijn alleen om je op weg te helpen!
Wil je meer begeleiding hierbij, geef je dan alsnog op voor de MasterMindSessies.
Stap 5 Vertalen
Gebruik stap 4 om een goede vertaling te maken van het kraakheldere beeld van jezelf. Waar komt het beeld van jou overeen met het beeld van de werkgever? Welke woorden zou je werkgever willen horen? Wat in jou zou hen helpen? Wat overtuigt hen?
Assessment tips gaan je heel veel verder helpen! Als je denkt dat je dit al weet, check dan eerst even ná: ‘het kritieke punt’.
Tót daar weten veel mensen nog wel een beetje wat te doen. Het verschil maak je juist door wat daarná komt!
Assessment Tips Stap 5Uniek
Je hebt een lijst gemaakt van wat je kunt. Minstens 30 eigenschappen en/of kwaliteiten die jij bezit. Een setje wat jou uniek maakt. Heb je het unieke daarvan al gevonden? Of denk jij: ja dat kan iedereen?
Ik heb dat zelf heel lang gedacht. Dat de dingen die ik kon niet zo speciaal of bijzonder waren en dat heel veel anderen dat veel beter konden als ik. Omdat ik toen ook een twintiger was. En later ook trouwens, toen ik dertiger was
Grappig genoeg: iemand met veel meer jaren ervaring dan jij, heeft meestal ‘meer geoefend’. En is dus beter in een bepaalde skill dan jij.
Dat is dan ook niet waar het hier om gaat.
Wat zijn de voordelen bij jou dat je zo jong bent? Of een heel stuk ouder? Hoe denk, handel en voel jij anders dan iemand van 20, 30, 40, 50?
Of andersom geredeneerd: wat vind jij meestal van iemand van 20, van 30, van 40, van 50? Wat typeert zo iemand, generaliseer maar even lekker.
Of als je niet op leeftijd onderscheid wil maken: tegen wie kijk je op? Wat kan die persoon, hoe is die persoon? Wie onderschat je? Tegen wie concurreer je? Beschrijf die persoon.
En nu: hoe ben jij dan anders dan dat? Probeer termen als ‘gewoon’ te vermijden, wees zo precies als je kunt.
Nu kom je in de buurt van wat jou uniek maakt.
In deze stap 5 ga je de vertaling maken van jouw unieke kwaliteiten naar wat een werkgever zoekt. Daarvoor kunnen al je ervaringen aanwijzingen zijn.
Een werkgever kan het niet schelen dat je heel goed kunt paardrijden misschien, maar misschien wél dat je meteen weer opstapt als je er af bent gevallen.
Dat je tegen een stootje kunt dus. Stressbestendig bent, of beter nog: dat je goed in staat bent te leren van fouten, dat je goed in staat bent om zéker te weten dat ergens een kans ligt en dat je niet opgeeft voor je die hebt verwezenlijkt!
Dat is al heel wat, we komen een heel eind, en dit is het punt waarop de meesten van je concurrenten al heel tevreden zijn met de beschrijving van zichzelf.
Het kritieke punt
Maar hier bén je er nog niet! Juist nú komt het er op aan hoe je deze kwaliteiten dóórvertaalt! En doorvertalen wil zoveel zeggen als: hoe sluit jij met deze kwaliteiten aan bij de resultaten die de klant graag wil?
Stel je werkgever gerust. Hij is dagelijks bezig met risico’s nemen, gecalculeerde risico’s.
Stressbestendig: voor welke werkgever is dat interessant?
- als je veel onder hoge (tijds-) druk moet werken, maar ook
- als je veel met (boze) klanten te maken hebt. Of
- als je erg veel verantwoordelijkheid te dragen hebt,
- een megagroot evenement moet gaan organiseren of
- verantwoordelijk bent voor een groot budget
Leren van fouten: dat is voor een werkgever die:
- zich voortdurend wil vernieuwen,
- marktleider wil zijn en blijven,
- een werkgever ook die gevoelig is voor status, de eerste en de beste zijn. Maar ook
- werkgevers die zich geplaatst zien voor enorme moeilijke vraagstukken.
- Waarvan iedereen weet dat het beter moet maar niemand nog de oplossing heeft gevonden.
- Of een werkgever waar collegialiteit heel hoog in het vaandel staat.
- En eerlijkheid.
Doorzetter:
- Hier heeft een werkgever behoefte aan die misschien in een taaie markt opereert.
- In een materie die moeilijk is, en niet zo één, twee, drie verandert.
Zie hoe een val van een paard op heel verschillende manieren vertaald kan worden naar verschillende werkgevers. Snap je wat ik bedoel?
Resultaten
En nu nog verder doorvertalen naar de resultaten die die werkgever wil.
- Stressbestendig onder tijdsdruk: nog nooit een deadline overschreden. (weet je hoe fijn dat is als je dat belangrijk vindt als werkgever!)
- Leren van fouten: geef niet op voor het resultaat is behaald. Neemt alle zorg uit handen. (heel geruststellend, let wel op hoeveel tijd je er aan besteed…)
- Doorzetter: kan anderen inspireren ook niet op te geven. (dus ook een aanwinst voor een team)
Resultaten, kortom, zijn dus beschrijvingen van wat je bereikt met jouw kwaliteiten. Als het goed is, en je sluit goed aan bij je werkgever, zijn dat woorden waar je werkgever blij van wordt!
En die hem het gevoel geven dat-ie met jou het minste risico loopt.
Natuurlijk zijn dit allemaal slechts voorbeelden! Iedere situatie is uniek, iedere combinatie van werkgever en werknemer is uniek. Deze voorbeelden zijn er om je te inspireren deze vertaal-stap zelf te gaan maken.
Laat op deze facebookpagina eens horen welke kwaliteiten specifiek bij jou horen, en wie weet kunnen we elkaar helpen om de vertaalslag te maken naar de door jou gewenste werkgever!
PS:
Waaraan heb jij (na dit 7-stappenplan) de meeste behoefte:
- informatie over hoe je een baan kiest als je níet weet wat je wil
- tips over hoe je jezelf krachtig en authentiek presenteert (ook voor introverten)
- tips over hoe je je LinkedIn profiel schrijft
Dat kun je op dezelfde pagina laten weten!
Stap 6 Vormgeven
Ga nu bedenken hoe je dat beeld overbrengt op papier. Je cv is jullie eerste kennismaking. Hoe geef je die zo vorm dat de door jou genoemde eigenschappen hier direct zichtbaar in zijn? Gebruik je kleur, een superstrakke lay-out, een creatieve manier als een flyer of videopitch? Wat geeft het beste de vertaling van jouw kwaliteiten weer?
Stap 7 Verkopen!
Ofwel: hoe breng je dat consistente en kraakheldere beeld live over? Hoe presenteer je jezelf in een sollicitatiegesprek? Jij bent de oplossing voor een probleem van je werkgever. Wat zeg je over dat probleem? Hoeveel vraag je er over? Hoe presenteer je de oplossing die jij bent? Als je deze stappen doorloopt zul je opvallen met een kraakhelder, authentiek en betrouwbaar beeld over jezelf. Vooral die betrouwbaarheid is belangrijk voor een werkgever. Want wat doet een werkgever tijdens een selectieproces? Juist: de risico’s om iemand aan te nemen zo ver mogelijk minimaliseren! Heb je hulp nodig bij deze stappen?
Ben je al aan je assessment toe? Vraag hieronder dan alvast de gratis rollenspelgids aan ‘Stralen in je rollenspel’
Wil je gelijk of wil je geluk? deel 3 van de miniserie
deel 3 van de miniserie over strijd
Gelijk of geluk: het kan bijna nooit allebei! Hier geef ik misschien wel de aller-moeilijkste boodschap: geef het op om ‘gelijk’ te hebben.
Een ander kan het áltijd bij het verkeerde eind hebben. Of onrechtvaardig zijn. Onbegrip hebben voor jou. Of nog zoveel andere dingen doen of zeggen in een gesprek waar je van in de touwen gaat.
Waarom het zo belangrijk is, zeker in een assessment-gesprek, om dat niet persoonlijk te maken probeer ik je hier te vertellen. Want onthoud: een acteur is er niet op uit om het je ‘moeilijk’ te maken, maar ‘presenteert’ een bepaald gedrag om jou de kans te geven te laten zien hoe jij daar mee om gaat.
Hoe je weerstand breekt, je resultaten behaalt, hoe je samenwerkt, enzovoorts.
Laat me weten of (en hoe) jij hecht aan je eigen gelijk?
Gelijk of Geluk?
Wil je ‘gelijk’ hebben, dan maak je een gesprek persoonlijk. Het gaat dan niet meer om de zaak of de taak, maar om de persoon en, eerlijk gezegd, ook vaak om je ego.
Volhard je daarin, dan raak je vaak juist verder van je doel en resultaat af !
Aan de ene kant is het het moeilijkste wat er is: je gelijk opgeven. Aan de andere kant, áls je dat eenmaal hebt gedaan, is het niet alleen dodelijk eenvoudig, maar brengt het ook veel meer ontspanning, relatie én resultaten in je gesprekken!
Eerdere delen van de miniserie gemist?
Strijd herkennen, deel 2 van de mini-serie
Hier het tweede deel van de miniserie over strijd.
Want strijd voeren, daar zij de meesten van ons meester in geworden. Ook al heb je het zelf soms niet door.
Net als meester in het camoufleren er van. Toch is de uitwerking vaak dezelfde, of de strijd nou gecamoufleerd is of niet…
Strijd herkennen is vaak veel moeilijker.
Soms geloven we zelf zo erg in onze camouflages..😉
Om je te helpen ze te herkennen, beschrijf ik 12 camouflage-methodes in de video hieronder:
Welke methode pas jij vaak toe? Of welke zie je in je omgeving wel eens terug?
Omdat we het antwoord op die tweede vraag vaak veel gemakkelijker vinden dan het antwoord op de eerste: vraag jouw omgeving maar eens, wat vinden zij?
Heb je deel 1 van de miniserie gemist? Hier vertel ik meer over waarom assessment-gesprekken zo vaak stuklopen op dit precieze ‘onderdeel’: strijd.
Ik hoor heel graag jouw reactie op mijn video: kun je het gebruiken in jouw komende assessment? Of andere ‘lastige’ gesprekken?








